Puszcza Karpacka

Od 25 kwietnia na terenie nadleśnictwa Bircza trwa blokada wjazdu do kilku wydzieleń leśnych, które weszłyby w skład Turnickiego Parku Narodowego, o ile ten kiedykolwiek by powstał. Pojechaliśmy sprawdzić, jak wygląda wyjątkowy las Pogórza Przemyskiego po przeprowadzonej wycince.

Od 25 kwietnia trwa blokada lasów na Pogórzu Przemyskim, w których rosną drzewa o wymiarach pomnikowych. Chodzi o obszar projektowanego Turnickiego Parku Narodowego a także projektowanego rezerwatu przyrody „Reliktowa Puszcza Karpacka”.

W październiku ubiegłego ponad 200 polskich naukowców apelowało o zaprzestanie szkodliwych prac w najcenniejszych lasach Bieszczad i Pogórza Przemyskiego. Teraz w liście do ministra klimatu naukowcy z PAN apelują o niezwłoczne podjęcie działań ochronnych terenie Puszczy Karpackiej.

Już ponad 200 polskich naukowców apeluje o zaprzestanie szkodliwych prac w najcenniejszych lasach Bieszczad i Pogórza Przemyskiego. To właśnie tam znajdują się dobrze zachowane pozostałości po Puszczy Karpackiej, czyli obszary wykazujące cechy lasu naturalnego.

Przez kilka godzin grupa aktywistów Inicjatywy Dzikie Karpaty blokowała w piątek siedzibę Nadleśnictwa Stuposiany na Podkarpaciu. Protest, który trwa od trzech dni ma uniemożliwiać wycinkę drzew w otulinie Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Pomimo występowania gatunków ściśle chronionych w wydzieleniu 219a w bieszczadzkim Nadleśnictwie Stuposiany, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie widzi podstaw prawnych do wydania decyzji o wstrzymaniu prac leśnych.

Działania aktywistów mające na celu ochronę przed wycinką najcenniejszych przyrodniczo obszarów w Bieszczadach położonych przy granicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego nabierają tempa. Nadleśnictwo Stuposiany otworzyło bowiem przetarg na prace leśne na 2020 rok. Objąć mają one również sporne wydzielenie 219a.

W Mucznem w Bieszczadach 21 i 22 listopada odbędzie się konferencja traktująca o ochronie lasów bieszczadzkich oraz ich gospodarowaniu. Choć jednym z organizatorów spotkania naukowego jest Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie, w sieci nie znajdziemy żadnych informacji na temat tego wydarzenia. Tymczasem nieustannie trwa wycinka drzew w projektowanym rezerwacie "Las Bukowy pod Obnogą", który graniczy z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym.

Ochrona starodrzewów przed wycinką oraz zaprzestanie odstrzału dzikiej zwierzyny w otulinie Bieszczadzkiego Parku Narodowego to główne postulaty społecznej Inicjatywy Dzikie Karpaty, która rozpocznie protest 9 sierpnia przed Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Krośnie.

- Teren projektowanego Turnickiego Parku Narodowego okazuje się wyjątkowo intensywnie zalesiony – lasy stanowią około 90 proc. jego powierzchni. Wyróżnia się także bardzo wysoki udział starodrzewu, czyli lasu, który istniał tutaj przed wojną oraz w czasach przedhistorycznych. Co więcej, w całym sporym paśmie Pogórza Karpackiego nie ma żadnego parku narodowego, gdyż nigdzie poza Pogórzem Przemyskim nie było warunków żeby go utworzyć pośród dość sporej sieci osadnicze - mówi w wywiadzie dla gazetaprawna.pl Radosław Michalski, Prezes Zarządu Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze.

Kiedy w 1991 roku powstawała Ustawa o Lasach, leśnicy, którzy lobbowali za jej powstaniem mieli trudności z przekonaniem ówczesnych decydentów, że zreorganizowana instytucja pod nazwą Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, rzeczywiście będzie w stanie finansować się sama, bez wsparcia z budżetu.

Na terenie województwa podkarpackiego zachowały się fragmenty lasów, które są pozostałościami prastarej Puszczy Karpackiej. Część obszarów mająca charakter puszczański chroniona jest w niewielkich rezerwatach (np. „Hulskie”, „Na Opalonym” czy „Bukowica”). Niestety, największy podkarpacki teren, który porastają stare, niezasadzone przez człowieka drzewa, wciąż znajduje się poza ustawową ochroną, przez co narażony jest na masową wycinkę. W celu ochrony różnorodności biologicznej, która najlepiej rozwija się w lasach o puszczańskim charakterze, przyrodnicy i naukowcy od lat postulują utworzenie Turnickiego Parku Narodowego.

Jedni chcą Puszczę Białowieską chronić czynnie, poprzez prowadzenie gospodarki leśnej. Inni mówią, by lasu nie dotykać i może coś za 300 lat odrośnie samo. Myślę, że prawda leży pośrodku. Dlatego będę czekał na rekomendacje zespołu i w dialogu z Komisją Europejską opracujemy plan ochrony Puszczy Białowieskiej. Pierwszych wyników prac spodziewam się po dwóch, trzech miesiącach - mówi Henryk Kowalczyk, minister środowiska.

Wyrok TSUE w sprawie Puszczy Białowieskiej może uratować przed wycinką inne wartościowe kompleksy leśne w Polsce i jest szczególnie ważny w świetle podjętej ostatnio przez ministra Henryka Kowalczyka decyzji o zwiększeniu wycinki w Puszczy Karpackiej. Do 2026 roku planuje się tam wyciąć ok. 7 razy więcej drzew niż w Puszczy Białowieskiej. Ale bez zmiany niektórych zapisów ustaw nic się nie zmieni. Projekty zmian ustawy o lasach oraz ustawy o parkach narodowych złożył Klub Parlamentarny Nowoczesna.

W znakomitej większości Puszcza Karpacka jest normalnym lasem użytkowym - mówił w środę minister środowiska Henryk Kowalczyk. Dodał, że poza rezerwatami i obszarami Natura 2000 odbywa się tam normalna gospodarka leśna.

- Skala cięć na terenie projektowanego Turnickiego Parku Narodowego jest ogromna – mówi Piotr Klub z Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze. – Park powinien powstać już dawno temu i być udostępniony turystom, naukowcom oraz lokalnej społeczności, a tymczasem to, co pozostało po historycznej Puszczy Karpackiej, traktowane jest jak zwykły las gospodarczy. Poziom wycinki jest nawet większy niż w Puszczy Białowieskiej.