Sklepy zamkną się na blisko 100 godzin. Historyczny maraton bez handlu w grudniu

Choć Polacy przywykli już do restrykcji w dni świąteczne, tegoroczna końcówka roku przyniesie sytuację, której od 2018 roku jeszcze na polskim rynku nie było. Zbieg przepisów dotyczących tzw. wolnej Wigilii oraz zakazu handlu w niedziele stworzy barierę, która na tak długo zamrozi tradycyjny handel detaliczny.

Prawna pułapka w grudniowym kalendarzu

Dotychczas standardem były dwa dni zamkniętych sklepów w Boże Narodzenie. Wprowadzenie przepisów o ustawowo wolnym 24 grudnia wydłużyło ten okres do trzech dni. W tym roku sytuację komplikuje jednak układ tygodnia. Z racji, że drugi dzień świąt przypada w sobotę, kolejny dzień - 27 grudnia - to niedziela objęta ustawowym zakazem handlu. W efekcie duże sieci, takie jak Biedronka, Lidl czy Dino, po zamknięciu placówek w środę 23 grudnia wieczorem, wznowią sprzedaż dopiero w poniedziałek 28 grudnia rano. Z analiz wynika, że w segmencie handlu spożywczego to całkowity precedens. Kolejna tak długa kumulacja dni wolnych w grudniu, przy obecnym stanie prawnym, nastąpi dopiero w 2037 roku.

Wyzwanie logistyczne i presja na roczne wyniki

Dla menedżerów sieci handlowych grudzień to kluczowy miesiąc pod względem domykania rocznych planów sprzedażowych. Skrócenie czasu pracy placówek wymusi na branży radykalne kroki organizacyjne. Eksperci przewidują, że 23 grudnia nastąpi kumulacja ruchu o niespotykanej dotąd skali. Sieci handlowe będą próbowały zminimalizować straty obrotów, wdrażając nadzwyczajne procedury:

• Wydłużenie czasu pracy: Spodziewane jest masowe wydłużanie godzin otwarcia sklepów 23 grudnia do godziny 23:00 lub do północy.
• Zarządzanie asortymentem świeżym: Największym problemem będzie utrzymanie dostępności produktów o krótkim terminie przydatności (pieczywo, nabiał, warzywa) i zapobieganie ich marnowaniu po zamknięciu sklepów.
• Przepustowość łańcucha dostaw: Centra dystrybucyjne będą musiały obsłużyć zwielokrotniony wolumen towarów w skróconym czasie, co może generować opóźnienia logistyczne.

Trzy niedziele handlowe jako wentyl bezpieczeństwa

Ustawodawca, wprowadzając wolną Wigilię, zabezpieczył interesy handlu i konsumentów poprzez dodanie dodatkowego dnia sprzedaży. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą, w grudniu sklepy będą otwarte bez ograniczeń w trzy niedziele bezpośrednio poprzedzające Boże Narodzenie:

• 6 grudnia,
• 13 grudnia,
• 20 grudnia.

To właśnie na te weekendy spadnie ciężar przedświątecznych zakupów Polaków. Może to w znacznym stopniu rozładować napięcie w tygodniu przedwigilijnym.

Kto legalnie zarobi w okresie świątecznym?

Czterodniowe ograniczenie działalności dużych formatów handlowych otworzy przestrzeń dla placówek korzystających z wyłączeń ustawowych. Zgodnie z art. 6 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta, działalność będą mogły prowadzić m.in.:

• Stacje paliw płynnych, które w tym okresie tradycyjnie notują skokowe wzrosty sprzedaży produktów pierwszej potrzeby.
• Sklepy działające na zasadzie franczyzy (np. Żabka), pod warunkiem, że handel będzie prowadzony przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną osobiście i na własny rachunek.
• Placówki handlowe w hotelach, zakładach leczniczych oraz na dworcach kolejowych i lotniskach.

Należy jednak pamiętać, że logistyka zaopatrzenia mniejszych punktów w trakcie tych czterech dni również będzie utrudniona, ponieważ większość hurtowni i dostawców wstrzyma pracę na czas świąt.