Czeski system emerytalny przeszedł najgłębszą rewolucję od lat. Zmiany w przepisach wprowadzone przez Czeski Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ČSSZ) bezpośrednio uderzają w tysiące Polaków, którzy wypracowali tam chociaż kilka lat stażu lub już pobierają świadczenia od naszych południowych sąsiadów. Cyfrowy przymus, likwidacja tradycyjnych form wypłaty oraz nowy wiek emerytalny to fakty. Jeśli pobierasz czeską emeryturę, musisz pilnie dopełnić jednej formalności.
Koniec z czekami. Czeski urząd bezwzględnie mrozi wypłaty
Najważniejsza i najbardziej rygorystyczna zmiana dotyczy sposobu przekazywania pieniędzy. Czeski Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ČSSZ) całkowicie zlikwidował wypłaty emerytur w formie czeków bankowych dla osób mieszkających za granicą. Jedyną dostępną formą otrzymywania czeskiej emerytury w Polsce jest teraz bezpośredni przelew na konto bankowe. Seniorzy, którzy do tej pory nie dostarczyli danych swojego rachunku za pośrednictwem platformy ePortal ČSSZ, muszą liczyć się z natychmiastowym wstrzymaniem wypłaty świadczeń. Urząd nie wyśle pieniędzy, dopóki nie dostanie numeru IBAN.
Zobacz również: Premia za pracę w PGR wliczana do emerytury
Zapłacisz za papierowy list z urzędu. Cyfryzacja dotknęła seniorów
Cyfryzacja u naszych południowych sąsiadów dotknęła także oficjalną korespondencję. Tradycyjne, papierowe listy informujące o corocznej waloryzacji przestały być darmowym standardem. Obecnie jedynym bezpłatnym kanałem informacyjnym jest cyfrowy profil na ePortalu ČSSZ oraz elektroniczne skrzynki danych (datové schránky). Osoby, które mimo to chcą otrzymywać papierowe powiadomienia do skrzynki pocztowej, muszą za to zapłacić. Koszt wysyłki listu jest automatycznie potrącany z pierwszej emerytury w roku. Z opłat tych zwolniono wyłącznie najstarszych seniorów, urodzonych przed 1 stycznia 1955 roku.
Nowy wiek emerytalny. W Czechach pracują dłużej niż w Polsce
W Czechach działa już nowy, dynamiczny mechanizm podnoszenia wieku emerytalnego powyżej dotychczasowej granicy 65 lat. Zmiany te dotykają wszystkich pracowników urodzonych po 1965 roku:
- Tempo zmian: Wiek emerytalny wzrasta o jeden miesiąc rocznie dla każdego kolejnego rocznika.
- Docelowy próg: Górna granica została ustawiona na 67 lat i obejmie młodszych pracowników (m.in. urodzonych po 1988 roku).
- Wcześniejsza emerytura: Przejście na wcześniejsze świadczenie wymaga teraz minimum 40 lat odprowadzania składek i jest możliwe maksymalnie 3 lata przed pełnym wiekiem emerytalnym.
Ile wynosi czeska emerytura? Średnia i minimalna stawka
Czeskie świadczenia emerytalne składają się z kwoty bazowej (jednakowej dla wszystkich) oraz części procentowej, zależnej od zarobków i lat pracy. Po ostatnich waloryzacjach stawki prezentują się następująco:
- Kwota bazowa: Wynosi 4 900 CZK.
- Minimalna emerytura: Przy pełnym, wymaganym stażu 35 lat ubezpieczenia, minimalne świadczenie wynosi 9 800 CZK (około 1700 PLN).
- Średnia emerytura: Wynosi obecnie około 22 196 CZK (w przeliczeniu ok. 3 850 PLN).
Jak Polacy mogą łączyć okresy pracy z Czech i Polski?
Osoby, które pracowały w obu krajach, nie muszą obawiać się utraty lat składkowych. Zgodnie z unijnymi przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, okresy zatrudnienia w Polsce i Czechach sumują się. Każde państwo wypłaci tzw. emeryturę proporcjonalną (cząstkową) za wypracowane lata. Przykładowo, jeśli pracowałeś 25 lat w Polsce i 10 lat w Czechach, czeski urząd ČSSZ wyliczy i wypłaci Ci świadczenie dokładnie za 10 lat pracy na ich terytorium. Wniosek emerytalny składa się tylko w jednym urzędzie - tam, gdzie aktualnie mieszkasz (w Polsce jest to ZUS), który automatycznie zajmuje się procedurą z czeską stroną.
Pamiętaj: Dochody z czeskiej emerytury należy wykazać w rocznym rozliczeniu podatkowym w Polsce na formularzu PIT-36 z załącznikiem ZG.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu