Kolejny przełomowy wyrok NSA. Chodzi o małżeństwa jednopłciowe

„Dziś kolejne 3 pary zwyciężyły przed NSA ws. transkrypcji. Za wyrokami, pismami i procedurami stoją prawdziwi ludzie, ich rodziny oraz historie o pragnieniu szczęścia, miłości i bezpieczeństwa. To wszystko Wam się po prostu należy! Nie ma na co czekać. Już czas!” – przekazała na platformie X sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pełnomocniczka rządu do spraw równości Katarzyna Kotula.

Transkrypcja małżeństw jednopłciowych także dla par mieszkających w Polsce

Kierownik programowy Kampanii Przeciw Homofobii Przemysław Walas powiedział PAP, że czwartkowe rozstrzygnięcie NSA dotyczyło trzech par, które zawarły związki małżeńskie poza granicami Polski, jednak w odróżnieniu od sprawy, w której wyrok zapadł w marcu, te pary nie mieszkały na stałe w innym kraju Unii Europejskiej. – One wyjechały z Polski, zawarły małżeństwa, ale do Polski wróciły i tutaj prowadziły swoje życie, więc to był istotny wyrok, ponieważ NSA rozstrzygał o trochę innym stanie faktycznym – wyjaśnił.

Zaznaczył, że we wszystkich trzech sprawach NSA uchylił decyzje odmowne wojewody mazowieckiego, tym samym obligując Urząd Stanu Cywilnego m.st. Warszawy do dokonania transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw.

Dwa małżeństwa, których dotyczy czwartkowy wyrok, zawarte zostały w Portugalii, a jedno w Niemczech - w Berlinie.

TSUE i zmiany w przepisach dotyczących małżeństw jednopłciowych

Marcowy wyrok dotyczył małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Chcąc być traktowanymi w kraju jako małżonkowie, mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Spotkali się jednak z odmową, uzasadnioną tym, że polskie prawo nie dopuszcza małżeństw tej samej płci.

W sprawie tej w 2023 r. NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE. Dwa lata później – w listopadzie 2025 r. – Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków.

Według resortu spraw wewnętrznych i administracji pełna realizacja wytycznych TSUE oraz wprowadzenie procedury transkrypcji wymaga zmian legislacyjnych.

Na początku kwietnia przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazali PAP, że resorty pracują nad rozwiązaniami, które umożliwią wykonanie wyroku NSA. Chodzi o zmianę rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Przewiduje ona zmianę wzoru odpisu skróconego i zupełnego aktu małżeństwa poprzez zastąpienie określeń „kobieta” i „mężczyzna” określeniami „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”, a tym samym umożliwienie transkrypcji aktów małżeństw osób tej samej płci.(PAP)

kblu/ akar/