zbrojenia

Rząd apeluje do firm zbrojeniowych, by w związku ze wzrastającym zagrożeniem sabotażami wzięły większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo produkcji. W ślad za tym nie idą jednak ułatwienia prawne ani dodatkowe pieniądze. A firmy mają nawet problem, by zainstalować własne instalacje do zwalczania dronów. W Sejmie widzą konieczność zmian.

Komisja Europejska zamierza zwiększyć wydatki na obronność do poziomu 131 mld euro. Na tak smakowity kąsek już ostrzą sobie zęby najwięksi producenci uzbrojenia, a Francja proponuje, by pieniądze te można było wydawać tylko w europejskim przemyśle. W realizacji planów może zyskać wsparcie Warszawy.

Ponad połowa Polaków opowiada się za tym, aby na zbrojenia wydawać jeszcze więcej pieniędzy – wynika z najnowszego sondażu, przeprowadzonego przez SW Research dla DGP. Niewiele ponad 27 proc. uważa, że obecny poziom zbrojeń jest wystarczający. To kobiety bardziej od mężczyzn wspierają ideę zbrojeń, choć są ostrożniejsze w planowaniu przyszłych wydatków.

Wystarczy jeden ruch rządu, aby polskie firmy zbrojeniowe zaoszczędziły miliony złotych. Pomysłem jest modyfikacja podatku bankowego. W ocenie ekonomistów rozwiązanie, które przedstawił Cezary Kocik, prezes mBanku, jest możliwe do zrealizowania. Nieco bardziej ostrożni są politycy.

Ukraina zrobiła pierwszy wojskowy krok na drodze do stowarzyszenia się z Unią Europejską, uzyskując dostęp do unijnych pieniędzy na rozwój technologii obronnych. Partnerem ukraińskich firm coraz częściej stają się niemieckie koncerny zbrojeniowe, które wyczuły przyszłościowy klimat inwestycyjny.

Karolina Schiffter: Polska planuje gigantyczne inwestycje w obronność. Realizację kluczowych kontraktów mogą jednak opóźnić braki kadrowe i przewlekłe procedury wizowe.

Strumień pieniędzy na obronność oznacza nie tylko zakupy zbrojeniowe, ale też impuls dla cywilnej gospodarki. O tym, czy rodzime przedsiębiorstwa potrafią przekuć swoje kompetencje w technologie podwójnego zastosowania dyskutowali eksperci podczas debaty „Czy polskie firmy są gotowe na dual use?”.

Polska jako pierwsze państwo spośród 19 uczestników programu SAFE podpisała umowę z Komisją Europejską dotyczącą finansowania inwestycji obronnych. Rząd zapowiada uruchomienie projektów o wartości blisko 44 mld euro, obejmujących m.in. Tarczę Wschód, systemy antydronowe, artylerię i rozbudowę infrastruktury wojskowej. Według deklaracji władz zdecydowana większość środków ma trafić do polskich firm i przemysłu zbrojeniowego.

Polska wyrasta z modelu taniej siły roboczej, ale nie zbudowała nowych przewag. Imigracja i zbrojenia mogą ten stan tylko przedłużyć, nie zmieniając jego istoty. Czy wciąż tkwimy w kapitalizmie zależnym – tyle że w nowej wersji?

Państwo wzywa biznes do działania. Podczas posiedzenia Rady Prawno-Gospodarczej padł jasny sygnał: sektor prywatny ma odegrać kluczową rolę w budowie bezpieczeństwa Polski. Firmy są zapraszane do współpracy przy produkcji zbrojeniowej, technologiach dual-use i innowacjach – od AI po drony.

Przedstawiciele pracodawców liczą na uproszczenie procedur przy zamówieniach obronnych. Chcieliby też wyłączenia tego obszaru z bieżącej walki politycznej i pomocy w organizowaniu eksportu polskiej broni. W odpowiedzi na te postulaty, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział misję handlową na Bliski Wschód.

Wobec sytuacji globalnej panuje społeczny konsensus, że wydatki na bezpieczeństwo są konieczne. Gdzie szukać środków na ich pokrycie? – zastanawia się dr Jan Czarzasty, kierownik Zakładu Socjologii Ekonomicznej SGH.

Zawetowanie SAFE jest dla Polski groźne. Dużo groźniejszy może być powód weta. Bo sam sprzeciw Karola Nawrockiego nie uniemożliwi dozbrojenia wojska ani rozbudowy przemysłu obronnego. Może nawet nie powstrzyma rządu przed dozbrojeniem policji i Straży Granicznej. Ale jedno i drugie wydarzy się później, niż mogło, gdyby nie było weta.

Waszyngton nie chce, by UE zmieniała zasady, na jakich państwa mają kupować sprzęt wojskowy. Nowe prawo może uderzyć w interesy amerykańskiego przemysłu. Prace nad unijną dyrektywą już się rozpoczęły, a w Polsce nie brakuje głosów, wspierających unijny kierunek działań.

Prezydent chce wiedzieć, jaki będzie los prawie 44 mld euro, które Polska pożyczy na zbrojenia. Rząd przyjął projekt ustawy wdrażającej program SAFE, choć nie obyło się bez sporów, wśród ministerstw pojawiły się rozbieżności, kto będzie musiał spłacać pożyczone pieniądze.