Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o terminie, którego przeoczenie może mieć poważne konsekwencje finansowe. Do 31 sierpnia 2026 r. część rodziców musi potwierdzić swoją tożsamość w urzędzie gminy. Jeśli tego nie zrobią, od 1 września stracą status UKR, a wraz z nim uprawnienia wynikające z ochrony czasowej, w tym możliwość pobierania 800 plus.
Obowiązek obejmuje część obywateli Ukrainy mieszkających w Polsce. Dotyczy osób, którym PESEL ze statusem UKR nadano na podstawie oświadczenia o danych osobowych, bez okazania ważnego dokumentu podróży.
Kto musi potwierdzić PESEL UKR do 31 sierpnia 2026 r.?
Najważniejsze jest ustalenie, w jaki sposób nadano danej osobie PESEL UKR. Jeśli przy rejestracji urzędnikowi okazano ważny dokument podróży, opisywany termin nie wymaga dodatkowej wizyty tylko z tego powodu. Administracja rządowa wyjaśnia, że w takim przypadku status UKR jest przedłużany automatycznie.
Inaczej wygląda sytuacja osób zarejestrowanych na początku wojny jedynie na podstawie oświadczenia o tożsamości. Do 31 sierpnia 2026 r. muszą one pokazać ważny dokument podróży w dowolnym urzędzie gminy. Obowiązek może dotyczyć szczególnie rodzin z dziećmi, ponieważ w pierwszych miesiącach po rosyjskiej inwazji część najmłodszych otrzymywała PESEL UKR, choć nie miała jeszcze własnego paszportu.
Urzędy wskazują m.in. na:
- osoby, które otrzymały PESEL UKR bez okazania ważnego dokumentu podróży;
- dzieci, których tożsamość wcześniej ustalano na podstawie innych dostępnych dokumentów;
- osoby, które po uzyskaniu PESEL UKR otrzymały nowy paszport i powinny zaktualizować dane dokumentu.
Aktualne komunikaty administracji wskazują przy tym, że osoba, która nie ma ważnego paszportu, powinna możliwie szybko zwrócić się do właściwej placówki konsularnej Ukrainy.
Gdzie potwierdzić tożsamość i PESEL UKR?
Osoba objęta obowiązkiem powinna:
- zgłosić się do dowolnego organu gminy;
- przedstawić ważny dokument podróży, czyli w typowej sytuacji paszport;
- dopilnować formalności najpóźniej 31 sierpnia 2026 r.
Nie ma obowiązku załatwiania sprawy wyłącznie w gminie, w której wcześniej nadano PESEL. Ustawa mówi wprost o „dowolnym organie gminy”.
Przykład
Rrodzic uzyskał w 2022 r. PESEL UKR dla dziecka, które nie miało wówczas własnego ważnego dokumentu podróży. Jeżeli sytuacja dziecka podlega obowiązkowi określonemu w ustawie, po uzyskaniu dokumentu rodzic powinien dopilnować aktualizacji danych w urzędzie. Sam fakt, że rodzina od kilku lat mieszka w Polsce i otrzymuje świadczenia, nie zastępuje wymaganej formalności.
Co się stanie po 31 sierpnia 2026 r.? Status UKR zmieni się na NUE
Granica została zapisana w ustawie bardzo precyzyjnie. 31 sierpnia jest ostatnim dniem na potwierdzenie tożsamości, natomiast 1 września 2026 r. osobom, które tego nie zrobiły, status UKR ma zostać zmieniony na NUE. Skutek wykracza więc poza samo świadczenie rodzinne. Status UKR wiąże się z ochroną czasową i określonymi na tej podstawie uprawnieniami. Po jego utracie dalszy pobyt wymaga odpowiedniej podstawy prawnej. Rządowe wyjaśnienia wskazują jednocześnie, że status UKR został co do zasady przedłużony do 4 marca 2027 r. Nie oznacza to jednak, że każdy zachowa go automatycznie do tej daty. Osoby zarejestrowane na podstawie samego oświadczenia o tożsamości muszą najpierw wykonać obowiązek dotyczący dokumentu podróży.
Czy utrata statusu UKR oznacza utratę 800 plus?
Dla rodziców najbardziej odczuwalną konsekwencją może być właśnie świadczenie wychowawcze. Utrata statusu UKR oznacza utratę uprawnień wynikających z ochrony czasowej, co przekłada się również na możliwość korzystania z 800 plus na zasadach przewidzianych dla tej grupy. Trzeba przy tym oddzielić tę zmianę od innych zasad 800 plus obowiązujących obywateli Ukrainy w 2026 r. ZUS wskazuje, że świadczenie dla osób ze statusem UKR jest obecnie powiązane m.in. z
- aktywnością zawodową rodzica lub opiekuna,
- zamieszkiwaniem rodzica i dziecka w Polsce
- w przypadku dziecka objętego obowiązkiem szkolnym – nauką w polskim systemie oświaty.
Oznacza to, że samo potwierdzenie tożsamości nie gwarantuje automatycznie prawa do 800 plus, jeśli rodzina nie spełnia pozostałych ustawowych warunków. Pozwala jednak uniknąć utraty statusu UKR z powodu niedopełnienia obowiązku, którego termin mija właśnie 31 sierpnia.
Podstawa prawna i dokumenty
Art. 25 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 203).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu