„W tym momencie nie mam jeszcze orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ale zamierzam się ubiegać o taki dokument. Czy w tej sytuacji gmina może mi wypłacić zasiłek stały i przyznać świadczenie wstecz?” – pyta Czytelniczka. Takie rozwiązanie rzeczywiście wyjątkowo jest możliwe, ale trzeba pamiętać o terminach i formalnościach.
Komu w 2026 roku przysługuje zasiłek stały z pomocy społecznej?
Zasiłek stały przysługuje:
• pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (1010 zł);
• pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (823 zł).
Chodzi tu o całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
W praktyce zatem o zasiłek stały mogą ubiegać się osoby, które już są w wieku emerytalnym albo posiadają orzeczenie o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności lub równoważne.
Zobacz również: Brakuje rąk do pracy. Większa aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych może być ratunkiem
Od kiedy MOPS wypłaci zasiłek stały?
Zasadą jest, że organ gminy wypłaca świadczenie począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 106 ust. 7 i nast. ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten dotyczy osoby, która składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego, nie posiada jeszcze stosownego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy czy orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
W takiej sytuacji wnioskując o zasiłek stały dołącza się potwierdzenie złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ gminy wszczyna wówczas postępowanie, a po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego zawiesza je do dnia dostarczenia orzeczenia.
Ważne
Z uprawnieniem tym wiąże się „bonus”. Jeżeli wymagane orzeczenie zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, to MOPS podejmie zawieszone postępowanie i prawo do zasiłku ustali począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o zasiłek stały.
Przykład
„W ocenie Sądu, powyższy wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 106 ust. 3 u.p.s. należy interpretować ściśle. Skoro jego zastosowanie wymaga potwierdzenia w dacie złożenia wniosku o zasiłek stały uprzedniego złożenia wniosku o orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie może budzić wątpliwości, że późniejsze przyznanie zasiłku stałego za okres wsteczny (od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie) uzależnione jest od złożenia w okresie zawieszenia postępowania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, uzyskanego na skutek wniosku, którego złożenie nastąpiło przed wystąpieniem o zasiłek stały i zostało wówczas potwierdzone. Oznacza to, że jeżeli wnioskodawca nie uzyska orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na skutek wniosku złożonego przed złożeniem wniosku o zasiłek stały, przepis art. 106 ust. 9 u.p.s. nie może mieć zastosowania” – podkreślił przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z 19 grudnia 2024 r. (II SA/Lu 796/24).
Warto pamiętać, iż na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy.
Podsumowanie
Dla tzw. wyrównania konieczne jest zastm złożenie wniosku o zasiłek stały i jednoczesne ubieganie się przez stronę o wydanie stosownego orzeczenia np. o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Dotyczy to wniosków składanych po raz pierwszy. Jeżeli osoba z niepełnosprawnością dostarczy orzeczenie po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, to prawo do zasiłku stałego MOPS ustali począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2025 r., poz. 1214; ost. zm. Dz. U. z 2026 r., poz. 203)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu