Dla adwokata urząd sędziego to nagroda za udaną karierę

W Polsce narzeka się na niski poziom kompetencji i zbyt młody wiek kandydatów na sędziów. Często tłumaczy się, że brakuje im doświadczenia zawodowego, a nawet życiowego, żeby sprawować tak odpowiedzialną funkcję. Ścieżka zawodowa amerykańskich sędziów przywoływana jest jako rozwiązanie idealne.

Na początku muszę zaznaczyć, że procedurę wyboru sędziów federalnych reguluje prawo federalne, natomiast sędziowie stanowi są wyłaniani według różnych zasad ustalanych przez poszczególne stany. Ci pierwsi to elitarna grupa licząca zaledwie ok. 3,3 tys. osób, czyli mniej niż jest sędziów stanowych w samym tylko Los Angeles. Stanowisko sędziego federalnego jest niezwykle prestiżowe i pożądane, a co za tym idzie – znacznie trudniej jest uzyskać na nie nominację. Formalnie dokonuje jej prezydent za zgodą Senatu, jednak mniej więcej w połowie lat 50. wykształciła się praktyka, zgodnie z którą administracja prezydencka zasięga opinii Amerykańskiego Stowarzyszenia Prawników (ABA) na temat kompetencji kandydatów na ten urząd. Wprawdzie nie jest ona wiążąca, ale niezwykle rzadko zdarza się, aby osoba, której kwalifikacje samorząd adwokacki ocenił nisko, była brana pod uwagę w kolejnym etapie procesu nominacji. ABA z kolei przyjęła jako regułę, że kandydat na funkcję sędziowską musi mieć co najmniej 12 lat doświadczenia pracy w kancelarii prawnej, prokuraturze lub w administracji na stanowisku radcy prawnego. Jeśli więc minimalny wiek absolwenta szkoły prawa (nie licząc geniuszy) to 25 lat, na urząd sędziego można być powołanym po skończeniu co najmniej 37 lat. Sam zostałem powołany na stanowisko w wieku 35 lat, ale był to jeden z nielicznych wyjątków od zasady. Samorząd prawniczy przyznał mi zresztą najniższą z ocen, jakie pozwalały na rekomendowanie mojej kandydatury prezydentowi.