Adwokaci i radcowie w ramach bezpłatnych porad prawnych mają też przygotowywać projekty wniosków inicjujących postępowanie sądowe lub sądowoadministracyjne. Pomysł wywołał burzę.
Projekt ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej informacji prawnej oraz edukacji prawnej społeczeństwa jest już w Komitecie Stałym Rady Ministrów. W ostatniej jego wersji rozszerzono jednak katalog czynności, jakie adwokat lub radca prawny może wykonywać w ramach finansowanego przez państwo poradnictwa.
I tak pomoc prawna ma polegać na:
● udzielaniu informacji o obowiązującym stanie prawnym, uprawnieniach i obowiązkach osoby, której porada jest udzielana,
● wskazaniu sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
● pomocy w sporządzaniu projektu pisma w postępowaniu administracyjnym (nie na etapie sądowym),
● sporządzeniu projektu pisma wszczynającego postępowanie sądowe lub sądowoadministracyjne,
● sporządzeniu projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Szczególne kontrowersje wzbudza właśnie kwestia opracowywania projektów pism inicjujących postępowanie sądowe. Stworzenie takiej możliwości postulowały organizacje pozarządowe. Przykładowo prawnicy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka (HFPC) wskazywali, że pomoc w sporządzeniu prostych pism procesowych w zakresie postępowań przygotowawczych, sądowych (karnych i cywilnych) i sądowoadministracyjnych to często główny przedmiot zainteresowania osób poszukujących nieodpłatnej pomocy prawnej.
– – uważa Witold Klaus, prezes Stowarzyszenia Interwencji Prawnej.
– – dodaje Witold Klaus.
Dublowanie rozwiązań?
Z kolei zdaniem adwokatów jest to zmiana zbyt daleko idąca i wykraczająca poza zakres przedmiotowy ustawy, która miała dotyczyć poradnictwa prawnego, ale na etapie przedsądowym. Zwłaszcza że zarówno na gruncie prawa administracyjnego, jak i cywilnego można się ubiegać o przyznanie pełnomocnika z urzędu.
– – zaznacza dr Magdalena Matusiak-Frącczak i dodaje, że w ramach praktyki adwokackiej wiele razy już była wyznaczana z urzędu do sporządzania takich dokumentów.
Z kolei mec. Rafał Dębowski, sekretarz Naczelnej Rady Adwokackiej, podkreśla wagę i znaczenie pisma inicjującego postępowanie.
– – zaznacza adwokat.
Jakość pisma wszczynającego postępowanie ma mniejsze znaczenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ wojewódzkie sądy administracyjne nie są związane zarzutami wskazanymi w skardze.
– – przekonuje też mec. Matusiak-Frącczak.
Zdaniem mec. Dębowskiego sporządzanie projektów pism procesowych sprawi, że adwokaci czy radcowie będą też musieli poświęcić więcej czasu na obsługę jednej osoby.
– – mówi sekretarz NRA.
Przekonuje też, że jeśli w ramach przyjętych stawek (63 zł za godzinę) adwokaci będą musieli wykonywać czynności, przy których nakład pracy będzie niewspółmierny do wynagrodzenia, to nie będzie chętnych do świadczenia takiego poradnictwa.
– – podkreśla.
Zdecyduje radca lub adwokat
Tymczasem dr Adam Bodnar z HFPC w opinii do projektu wskazywał, że sporządzanie w ramach pomocy prawnej pisma procesowego pozwala na zainicjowanie postępowania, które może się toczyć już bez pełnomocnika.
– – tłumaczy dr Adam Bodnar.
Zwłaszcza że nie wszystkie osoby, którym przysługiwać będzie bezpłatna pomoc prawna, będą się jednocześnie kwalifikowały do otrzymania np. pełnomocnika z urzędu. Przykładowo: do korzystania z darmowego poradnictwa mają być uprawnieni posiadacze karty dużej rodziny. Ale ta jest przyznawana tylko ze względu na liczbę dzieci, w oderwaniu od kryterium dochodowego. Podobnie z kombatantami, weteranami czy osobami powyżej 75 roku życia. Niektórzy z nich mogą mieć takie emerytury, że darmowa pomoc na etapie sądowym nie będzie im już przysługiwała.
Jak podkreśla Patrycja Loose, rzeczniczka Ministerstwa Sprawiedliwości, to udzielający porady adwokat lub radca będzie decydował, czy konieczną formą pomocy danej osobie jest sporządzenie dla niej projektu pisma wszczynającego postępowanie sądowe.
– – wyjaśnia Loose.
Może więc to być sporządzenie projektu pisma inicjującego postępowanie albo wskazanie innej drogi.
– – dodaje rzeczniczka resortu.
Oprócz zmian możliwych form pomocy prawnej w projekcie poszerzono też katalog uprawnionych do korzystania z tej formy pomocy, rozszerzając go o wspomnianych kombatantów, weteranów i osoby powyżej 75. roku życia.
– – puentuje Witold Klaus.
Etap legislacyjny
Projekt ustawy po konsultacjach
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu