Zakład energetyczny ma udostępnić informację publiczną właścicielowi nieruchomości

Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) informację publiczną stanowią wszystkie dane o sprawach publicznych, które podlegają udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona przez organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym czy majątkiem Skarbu Państwa.

Nie ulega więc wątpliwości, iż o tego typu informacje możemy wnioskować w każdym urzędzie obsługującym organ władzy publicznej, zarówno na szczeblu państwowym, rządowym jak i samorządowym. Przy tym katalog informacji publicznych jest otwarty, a przez to niezwykle szerok,i i może obejmować wystąpienia, wnioski, stanowiska, opinie, analizy, oceny, decyzje administracyjne, bezpośrednio przez organ czy podmiot wytworzone, jak również te dokumenty, które nie są bezpośrednio przez nie wydane, a jedynie są używane do realizacji przewidzianych prawem zadań.

W przypadku przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się dystrybucją energii elektrycznej, które gwarantuje bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania systemu dystrybucji, eksploatację, konserwację i remonty oraz rozbudowę sieci energetycznej, ustawa – Prawo energetyczne (Dz.U. z 1997 r. nr 54, poz. 348 z późn. zm.) wskazuje, że działalność w tym zakresie przedsiębiorstwa dotyczy spraw publicznych. A zatem pomimo faktu, iż tego typu zakład działa zazwyczaj w formie spółki prawa handlowego i jest ukierunkowany na wypracowanie zysku, każdemu zainteresowanemu przysługuje prawo wystąpienia do niego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie posiadanych przez przedsiębiorstwo dokumentów.

Znajduje to potwierdzenie w linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego, który uważa, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie zarówno dla społeczeństwa i poszczególnych jednostek jak i suwerenności oraz niepodległości państwa. W ocenie trybunału dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i pozostaje w związku z konstytucyjną zasadą zrównoważonego rozwoju. Także sądy administracyjne stoją na stanowisku, że obowiązki przedsiębiorstwa energetycznego dotyczą spraw publicznych w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podobnie do prawa krajowego, kształtuje się unijny porządek prawny. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne z uwagi na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Należy także wskazać, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 1997 r. nr 115, poz. 741 z późn. zm.).

A zatem, gdy osoba fizyczna, prawna lub inny podmiot jest właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa energetycznego, mają oni prawo wystąpić z żądaniem udzielenia informacji publicznej od tego przedsiębiorstwa. Wniosek taki może przykładowo dotyczyć udostępnienia kserokopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej, informacji o przeprowadzonych i planowanych remontach czy danych o jej stanie technicznym. Pozyskiwanie od przedsiębiorstw energetycznych tego typu informacji ma istotny walor praktyczny w przypadku podjęcia przez zainteresowane podmioty negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości czy ustanowienie na danej nieruchomości służebności przesyłu. Wystąpienie z wnioskiem w trybie dostępu do informacji publicznej ma także ten walor, że umożliwia – w przypadku nieotrzymania oczekiwanych informacji w przewidzianym ustawowo terminie – zaskarżenie przedsiębiorstwa energetycznego za bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd może w takim przypadku orzec, że bezczynność miała miejsce z naruszeniem prawa i zobowiązać przedsiębiorstwo do rozpoznania wniosku skarżącego.