Czy w sytuacji gdy np. trzy sąsiadujące gminy postanowiły o wybudowaniu wspólnej spalarni śmieci na terenie należącym do dwóch z tych gmin, a mieszkańcy dwóch gmin protestują i domagają się przeprowadzenia referendum w sprawie budowy spalarni na ich terenie, to czy takie referendum jest dopuszczalne? Jaki wynik pozwoli na zrealizowanie inwestycji? Co się stanie, gdy mieszkańcy jednej gminy wyrażą zgodę na budowę spalarni, a drugiej nie zaaprobują pomysłu?
Zgodnie z przepisami ustawy o referendum lokalnym wydaje się, że przeprowadzenie referendum w sprawie budowy spalarni śmieci jest dopuszczalne. Zgodnie z nią w referendum lokalnym mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego jako członkowie wspólnoty samorządowej wyrażają w drodze głosowania swoją wolę co do sposobu rozstrzygania sprawy dotyczącej tej wspólnoty, która mieści się w zakresie zadań i kompetencji organów danej jednostki. Warto tu przytoczyć jeden z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono m.in., że po to, aby było możliwe realizowanie z wiążącym skutkiem dla sprawy rozstrzygnięcie dokonane przez mieszkańców w drodze referendum gminnego, musi się ona mieścić w zakresie zadań i kompetencji gminy. Przyjęcie odmiennego założenia musiałoby prowadzić do naruszenia właściwości organów skutkującej nieważność samego aktu i skutków referendum. W wyniku konsultacji uzewnętrznia się natomiast opinia (życzenia, oczekiwania) mieszkańców co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy należącej do właściwości innego organu (wyrok NSA z 1 lutego 2001 r., II SA 2817/00).
Oznacza to, że konieczne jest spełnienie łącznie kilku wymogów, by możliwe było przeprowadzenie takiego referendum. Po pierwsze, przedmiotem referendum może być jedynie sprawa dotycząca danej wspólnoty samorządowej, a taką sprawą jest budowa spalarni śmieci na terenie należącym do konkretnej gminy. Sprawa musi dotyczyć wszystkich mieszkańców danej gminy bądź znacznej ich części. Przedmiotem referendum może być tylko sprawa publiczna, która dotyczy danej gminy i nie została zastrzeżona ustawami na rzecz innych podmiotów – oczyszczalnie ścieków na mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Sprawy wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych należą do zadań własnych gminy. Przedmiotem referendum może być tylko taka sprawa, dla której załatwienia przepisy prawa nie wymagają trybu postępowania wykluczającego przeprowadzenie referendum – brak szczegółowych regulacji prawnych dotyczących budowy spalarni śmieci. Przedmiotem i rezultatem referendum może być tylko stanowcze rozstrzygnięcie określonej sprawy – problem budowy spalarni śmieci na terenie danej gminy może być w taki sposób rozstrzygnięty.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.