W referendum lokalnym w drodze głosowania mieszkańcy województwa, powiatu lub gminy wyrażają swoją wolę m.in. co do sposobu rozstrzygania sprawy dotyczącej tej wspólnoty, mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów danej jednostki. W referendum można głosować również w sprawie odwołania organu stanowiącego tej jednostki, a w przypadku gminy także wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Z ostatnich danych Państwowej Komisji Wyborczej wynika, że w trakcie obowiązującej kadencji samorządów losy gminnych władz, aż 60-krotnie oddawane były pod osąd mieszkańców gminy i miasta. Wzrasta również ich skuteczności. W pięciu przypadkach mieszkańcom udało się odwołać wójta, dwukrotnie burmistrza i tyleż samo prezydentów (Zduńskiej Woli i Olsztyna), a niespełna trzy tygodnie temu całą radę gminy Przywidza. Dla porównania w ubiegłej kadencji samorządów (lata 2002-2006) referenda lokalne w sprawie odwołania organu gminnego zarządzane były 92 razy, tylko w 11 przypadkach okazały się ważne, zaś do odwołania wójta doszło zaledwie w trzech przypadkach. W najbliższym czasie zaplanowano sześć referendów. Mieszkańcy gmin wypowiedzą się m.in. w sprawie odwołania prezydenta Lublina, Częstochowy czy Gliwic i wójta Herby. Ocenią również pracę radnych w Aleksandrowie Kujawskim i Gliwicach.
Warunki formalne
Referendum lokalne może być zwołane z inicjatywy 10 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy lub powiatu, albo 5 proc. – w przypadku województwa. Inicjatorem może być też organ samorządu terytorialnego. W przypadku województwa jest nim sejmik, a w przypadku powiatów i gmin – odpowiednia rada. Z inicjatywą przeprowadzenia referendum na wniosek mieszkańców wystąpić mogą: grupa co najmniej 15 obywateli uprawionych do głosowania (w przypadku referendum gminnego – 5 obywateli, którzy mają prawo wyboru rady gminy); statutowa struktura terenowa partii politycznej działająca w danym województwie, powiecie lub gminie; organizacja społeczna działająca na obszarze danej jednostki samorządowej. Inicjator referendum powiadamia pisemnie przewodniczącego zarządu danej jednostki samorządowej o zamiarze wystąpienia z inicjatywą jego przeprowadzenia. Od tego dnia inicjatorzy referendum mają 60 dni na zebranie wymaganej ilości podpisów mieszkańców.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.