Interes prawny decyduje o statusie strony i jej uprawnieniach

Stroną prowadzonego przez organy np. gminy, powiaty czy województwa postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 1998 r. (sygn. akt IV SA 2164/97) interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Często przepisy prawa wprost wskazują, kto ma interes prawny, a co za tym idzie, komu przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Przykładowo zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w wyroku z 3 kwietnia 2009 r. w (sygn. akt II OSK 485/2008) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stroną w sprawach o zameldowanie (wymeldowanie) jest osoba, co do wymeldowania której z danego lokalu toczy się postępowanie zakończone decyzją. Inne osoby, a więc takie, którym przysługują prawa do lokalu (właściciele), nie mogą być uznawane za strony w tym postępowaniu ze względu na brak interesu prawnego.

Właściwe ustalenie, czy danemu podmiotowi przysługuje prawo strony, może mieć olbrzymie znaczenie dla toczącego się postępowania administracyjnego, chociażby w kontekście możliwości wniesienia odwołania bądź skargi do sądu administracyjnego na wydaną w tym postępowaniu decyzję. To strona co do zasady ma możliwości skarżenia decyzji i postanowień wydanych przez organ administracji publicznej.