KULTURA KSIĄŻKI RECENZJE

Australijczyk Peter Temple, dziennikarz i wykładowca akademicki, wziął się do pisania kryminałów późno, tuż przed pięćdziesiątymi urodzinami. Może dlatego w „Duchach przeszłości” (oryg. wyd. 1996), jego pierwszej powieści, nie sposób dojrzeć jakichkolwiek typowych dla debiutu błędów i niedoróbek, a wręcz przeciwnie – wszystko jest tu dopięte na ostatni guzik, zaprawione gorzką wizją świata i dyskretnym, acz mrocznym poczuciem humoru.

Huszang Asadi, irański dziennikarz, tłumacz, prozaik i dysydent mimo woli, napisał książkę w formie listów do swojego oprawcy. Katem w tej jednostronnie prowadzonej korespondencji jest brat Hamid, śledczy, który przesłuchiwał i torturował Asadiego. W Islamskiej Republice Iranu prawowiernych mężczyzn nazywa się bowiem braćmi, niezależnie od tego, jakie stanowisko piastują.

„Czterej jeźdźcy apokalipsy” to kolejny album narysowany przez Simona Bisleya. Legenda komiksu tym razem jednak zawodzi.

"Wojna Sambre’ów: Werner i Szarlotta" to miks romansu, dworskich intryg wzorowanych na prozie de Laclosa i nienachalnych elementów z pogranicza fantastyki.

Ileż to już było opowieści o poszukiwaniu własnego ja, próbie łagodnego wejścia w ostry zakręt życia, mozolnym wydostawaniu się ze swoistego limbo codzienności. A jednak „Portugalia” Cyrila Pedrosy – autora znakomitego, wydanego przed paroma laty także i u nas albumu „Trzy cienie” – wyłamuje się ze schematu, choć streszczenie historii zamkniętej na ćwierci tysiąca stron może wydać się następną kalką kserokopii

Zbiór opowiadań „Miłość dobrej kobiety”, który w oryginale ukazał się w 1998 r., nie zaskoczy czytelników zaznajomionych z innymi książkami Alice Munro.

Opowiadania Petera Wattsa to – zgodnie z tytułem – „Odtrutka na optymizm”. Gorzka, czasem ironiczna, częściej posępna literatura najwyższej próby.

Zeruya Shalev twierdzi, że na tle innych jej powieści "Co nam zostało" wydaje się wyjątkowo optymistyczna, i to prawda. Historie dwojga bohaterów niosą pocieszenie. Trzeba coś zburzyć, by zbudować coś na nowo.

„Odeon. Felietony filmowe” czyta się szybko i łatwo, bo autor nie tylko wyciąga perełki nawet z szeroko znanych życiorysów, ale też potrafi je zgrabnie okrasić humorem.

Są w "Tajemnica pułkownika Kowadły" takie momenty, w których wciągająca opowieść zamienia się w katalog produktów z epoki. A i bez tego przecież autorowi udało się pokazać nietypowy koloryt Warszawy sprzed 60 lat.

Czy literatura powinna brać się za tematy publicystyczne? Oczywiście – ale pod warunkiem że potrafi wnieść coś więcej ponad dziennikarską sprawozdawczość i moralne oburzenie. „Problemski Hotel” udowadnia, że czasami wystarczy nieznaczna zmiana perspektywy, by uciec od medialnych stereotypów w świetną prozę.

"Dziewczyny atomowe" Denise Kiernan za oceanem stały się rozchwytywanym bestsellerem. Słusznie, bo to niezwykła opowieść, która dziś może zdawać się orwellowską fikcją.

"Szympansy z azylu Fauna. O przetrwaniu i woli życia"  To rzecz o przekraczaniu granic – nie tylko o drodze, jaką pokonują te wrażliwe stworzenia, od krańcowego uprzedmiotowienia do odkrycia własnej tożsamości, lecz także o drodze, jaką przebywają towarzyszący im ludzie: od paraliżującego lęku do przyjaźni, miłości, szacunku.

Jedzenie niezbyt często staje się przedmiotem pisarskiego namysłu. Zazwyczaj zostaje zjedzone i na zawsze znika z kart książki. (…) Bohaterowie literaccy kochają, nienawidzą, podróżują, płyną, jadą, płaczą, czytają, myślą, pragną, ale mało kiedy jedzą” – pisze we wstępie Bogusław Deptuła.

Po lekturze "Adiós muchachos" trzeba zauważyć z pewnym zgorzknieniem, że gdyby wszyscy komuniści mieli takie poczucie humoru jak Chavarría, to i komunizm zapewne nie skończyłby tak marnie.

Prześmieszny i mądry „Nowy Kapoan” Zofii Tarajło- Lipowskiej to rzecz o polsko-czeskich lingwistycznych pułapkach.

Ludzkość w cyberpunkowym „Wurcie” Jeffa Noona straciła grunt pod nogami i niebo nad głową – w każdą stronę rozciągają się już tylko wirtualne piekła.

„Wąsy”, które swoje pierwsze wydanie po francusku miały już blisko trzy dekady temu, dowodzą, że Carrère jest nie tylko wprawnym dokumentalistą, lecz także uzdolnionym powieściopisarzem, który umiejętnie operuje suspensem, groteską, pewną dozą makabry, a przede wszystkim literackiego wariactwa.

Brytyjska pisarka Siobhan Dowd wymyśliła "Siedem minut po północy" niedługo przed śmiercią, już po tym, jak usłyszała od lekarzy ostateczną diagnozę: rak piersi. Zmarła w sierpniu 2007 r. Zabrakło jej czasu na przelanie swojego pomysłu na papier, lecz pozostawiła po sobie obszerny zarys fabularny oraz szkice postaci. Jej notatki na powieść przekuł uznany autor prozy młodzieżowej Patrick Ness.