KRS

Ciekawe, czy przy wysypie pomysłów dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa, Polska nie zostanie za jakiś czas wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa. Konsekwentnie zmierzamy w tym kierunku – komentarz redaktora naczelnego DGP Tomasza Pietrygi i kolejnych pomysłach ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka na naprawę KRS.

Nowy plan naprawy sądownictwa runął jeszcze zanim zaczął działać. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uchwalona w 2024 r. nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa – mająca zwrócić sędziom prawo wyboru własnych przedstawicieli – jest niezgodna z konstytucją. Rozstrzygnięcie, które zapadło w pełnym składzie TK i ponownie rozpala spór o legalność samego Trybunału, jego orzeczeń oraz przyszłość reformy KRS.

We wtorek do wykazu prac Rady Ministrów wpisano projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, który zakłada m.in. wybór sędziowskich członków Rady w głosowaniu bezpośrednim przez wszystkich sędziów. Zgodnie z planem rządu, projekt ma zostać przyjęty jeszcze w tym roku.

Prezydent Karol Nawrocki w styczniu ma zgłosić własny projekt ustawy dotyczącej Krajowej Rady Sądownictwa – dowiedział się DGP. W jego założeniach sędziów do KRS ma wybierać Sejm. Zmienić ma się jednak sposób ich wyboru przez izbę niższą i liczba sędziów potrzebna, by zgłosić kandydaturę do Sejmu. Jeśli propozycja prezydenta zostanie odrzucona, Nawrocki zaproponuje referendum w tej sprawie.

Od 2026 roku użytkownicy będą mogli samodzielnie i bezpłatnie pobierać dokumenty elektroniczne z ksiąg wieczystych oraz sprawdzać informacje z Krajowego Rejestru Sądowego powiązane z numerem PESEL. Zmiany mają uprościć procedury, przyspieszyć dostęp do danych i zwiększyć kontrolę obywateli nad własnymi informacjami.

Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny Waldemar Żurek zaprezentował projekt nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Chce między innymi, żeby wybory sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa były organizowane przed PKW. Co jeszcze ma się zmienić?

Nawet gdyby się udało wybrać nowy skład KRS w zgodzie z ustawą zasadniczą, nie zniknie przyczyna obecnego kryzysu wymiaru sprawiedliwości. Szansą na jego rozwiązanie jest jednolity urząd sędziowski. Rada miałaby wyłącznie kompetencję rekomendacji kandydata na stanowisko sędziego sądu powszechnego

Nawet gdyby się udało wybrać nowy skład KRS w zgodzie z ustawą zasadniczą, nie zniknie przyczyna obecnego kryzysu wymiaru sprawiedliwości. Szansą na jego rozwiązanie jest jednolity urząd sędziowski. Rada miałaby wyłącznie kompetencję rekomendacji kandydata na stanowisko sędziego sądu powszechnego.

Na 20 listopada Trybunał Konstytucyjny wyznaczył rozprawę w sprawie zeszłorocznej nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. W czerwcu br. - po wysłuchaniu przedstawicieli prezydenta i KRS - rozprawę odroczono bez terminu.

Przeforsowanie pomysłu o faktycznym usunięciu z urzędu sędziowskiego osób nazywanych „neo-sędziami” nie jest realne w drodze ustawy, z uwagi na brak mocy sprawczej do odrzucenia spodziewanego weta prezydenta do takiej ustawy.

– Aktorom na scenie polityczne zależy, aby spór w sprawie tzw. neosędziów trwał. Partie wykorzystują do swoich celów silną polaryzację – mówi DGP dr hab. Rafał Chwedoruk, politolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

- Powołuję się na orzeczenia europejskich trybunałów i mówię „bądź ostrożny, neosędzio. Nie będziesz mógł później mówić przed sądem w sprawach regresów cywilnych, że nie wiedziałeś, co robisz" - mówi minister sprawiedliwości Waldemar Żurek w rozmowie z DGP.

Waldemar Żurek, forsując reformę Krajowej Rady Sądownictwa, podąża ścieżką wyznaczoną wcześniej przez Adama Bodnara - co nie wróży sukcesu. Tymczasem zbliża się moment wyłonienia nowego składu KRS, a wraz z nim niepowtarzalna szansa na wygaszenie największego sporu w sądownictwie.