historia

Andrzej Duda upamiętnił wczoraj w Lucernie Konstantego Rokickiego, dyplomatę z Grupy Berneńskiej ratującego Żydów przed Niemcami podczas II wojny światowej. Konsul w latach 1942–1943 wystawiał Żydom z Europy fałszywe paszporty Paragwaju, które dawały szansę na przetrwanie Holokaustu. Z oficjalnych szacunków wynika, że w ten sposób udało się uratować co najmniej 800 osób. Znanych jest 400 nazwisk ocalonych, z których ok. 20 żyje do dziś. DGP jako pierwszy opisał rolę Rokickiego, zasadę działania i podział obowiązków w Grupie Berneńskiej w serii artykułów w sierpniu ubiegłego roku.

W połowie lipca 1958 r. dwie gazety w szwajcarskiej Lucernie zamieszczają drobne ogłoszenie, które nawet przy najlepszych chęciach nie może być nazwane nekrologiem. Rubryka nazywa się zresztą „Zgony”.

Pięć ustaw zasadniczych, trzy akty przejściowe i przynajmniej dwa narzucone przez obce mocarstwa. Konstytucje dzieliły niełatwy los całego kraju. Trudno je też kojarzyć ze stabilnością czy lepszym rozwojem Polski. Czy to jednak wina ustrojodawców i tworzonego przez nich prawa? Z pewnością w dużym stopniu nie.

Odzyskanie przez Polskę niepodległości było najlepszym dowodem na to, że nośne idee są najcenniejszym kapitałem. Te, które narodziły się w czasach niewoli, znakomicie zaprocentowały w 1918 r.

W miejscu masowych represji pod Orszą na wschodniej Białorusi władze postawiły tablicę pamiątkową, o którą zabiegali krewni ofiar. Nie ma na niej jednak napisu w języku polskim, choć wśród zamordowanych było wielu Polaków.

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej gen. Zbigniewa Ścibora-Rylskiego, honorowego obywatela m.st. Warszawy, odbędzie się we wtorek w stolicy - przed siedzibą Związku Powstańców Warszawskich przy ul. Długiej.

W niedzielę po południu do portu wojennego w Gdyni wpłynął okręt ORP Kościuszko, na którego pokładzie przetransportowano z Francji do Polski szczątki adm. Józefa Unruga i jego żony. We wtorek małżonkowie zostaną pochowani na gdyńskim Cmentarzu Marynarki Wojennej.

Cesarz raczej nie spodziewał się, że firmowane przez niego kodeksy na zawsze odmienią prawne oblicze Europy i świata. Jego reformy się ostały, bo były systemowe i znakomicie przygotowane.

Mieszkańcy Galicji mieli powody, by z sentymentem wspominać Franciszka Józefa. I nie tylko oni, bo jak żaden inny europejski władca pomógł on Polakom przygotować się do walki o niepodległość.

Mamy ponad 100 tys. zapytań o ofiary II wojny światowej rocznie; szukają bliscy, dziennikarze, naukowcy, więc temat jest nadal żywy - powiedział prezes IPN Jarosław Szarek podczas konferencji nt. Centrum Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej.

Skoro droga do odbudowy Rzeczpospolitej wiodła po trupach trzech europejskich mocarstw, żadna inna nacja nie wzbudzała takiego entuzjazmu wśród rewolucjonistów jak Polacy.

Adam Mickiewicz błagał w „Litanii pielgrzymskiej”: „O wojnę powszechną za wolność ludów, Prosimy Cię, Panie”. Tymczasem po Kongresie wiedeńskim zapanował w Europie pokój. Przez następnych 40 lat między największymi mocarstwami nie wybuchła ani jedna wojna.

Obejrzałem oba „Dywizjony 303”. Diabeł mnie podkusił… Ten tak zwany „angielski” jest filmem bardzo średnim, wystarczy powiedzieć, że nawet Dorociński gra nudno, deklamując i robiąc najbardziej oczywiste miny. Reżyser powinien zapłakać nad tym, że nie potrafi poprowadzić aktorów, a scenarzysta złapać doła, że nie udało mu się wyjść poza trywialne schematy.

W historii Przemyka jest wiele interesujących dramatycznie sytuacji, które warto przedstawić w filmie; opowiedzenie o tej sprawie jest nam dzisiaj szczególnie potrzebne - powiedział PAP reżyser Jan P. Matuszyński, który pracuje na obrazem o zamordowanym w 1983 r. maturzyście.