Automatyczne wykreślanie wygasłych zastawów z rejestru budzi wątpliwości

Przygotowana przez resort sprawiedliwości nowelizacja przewiduje, że w sprawie zastawów, które z mocy prawa wygasły po upływie 20 lat od chwili wpisu, nie będzie wydawane postanowienie ani nie zostanie dokonany wpis w rejestrze. Natomiast w systemie teleinformatycznym będzie zamieszczana adnotacja, że zastaw wygasł i uznaje się go za wykreślony. Projektowane regulacje mają pozwolić na uregulowanie sytuacji wygasłych zastawów rejestrowych bez konieczności m.in. doręczenia odpisów postanowień sądu w tym przedmiocie. Po dwudziestu latach jest bowiem problem z ustaleniem adresów stron.

Według zaprezentowanego przez Rządowe Centrum Legislacji stanowiska planowana zmiana może być postrzegana jako ograniczająca prawo stron do odwołania się od rozstrzygnięć. Jej skutkiem będzie de facto odebranie im prawa do zabezpieczenia swoich wierzytelności. W piśmie RCL wskazano, że obecnie apelacja przysługuje od postanowienia w przedmiocie wpisu do rejestru zastawów, a więc również od wykreślenia, które w rozumieniu ustawy jest wpisem. W konsekwencji apelacja taka przysługuje także w przypadku wykreślenia zastawu, który wskutek upływu 20 lat od jego wpisania wygasł. Po wejściu w życie projektowanych zmian takiej możliwości już nie będzie. Co więcej, zniesiona zostanie konieczność zawiadomienia uczestnika postępowania o fakcie i treści dokonanej czynności o wykreśleniu zastawu. Ponadto, jak można przeczytać w piśmie RCL, omawiana regulacja, wprowadzając niejasną instytucję „uznania zastawu za wykreślony”, może budzić wątpliwości co do znaczenia i statusu takiego „uznania” oraz statusu dokonywanej w systemie teleinformatycznym adnotacji. Jednocześnie RCL podniosło, że w projekcie nie określono, kto będzie wydawał zarządzenie o zamieszczeniu adnotacji.