Obniżenie wynagrodzeń sędziów możliwe. TSUE wskazuje warunki

Luksemburg odpowiadał na pytania sądu polskiego oraz litewskiego. Oba dotyczyły obowiązujących w tych krajach zasad określania wysokości wynagrodzeń sędziów. W sprawie polskiej chodziło o zawieszenie na lata 2021–2023 mechanizmu uzależniającego pensję orzekających od obiektywnego wskaźnika, a mianowicie od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. Zaś sąd naszych sąsiadów podniósł problem braku w jego kraju mechanizmu, który zobowiązywałby tamtejsze władze (ustawodawczą i wykonawczą) do ustanowienia godnego wynagrodzenia sędziów, opartego na krajowych wskaźnikach ekonomicznych.

Niezawisłość sędziowska a ustalanie pensji

Odpowiadając na te pytania TSUE stwierdził przede wszystkim, że zawarta w prawie unijnym zasada niezawisłości sędziowskiej nie stoi na przeszkodzie temu, aby to władza ustawodawcza i wykonawcza danego państwa ustalały wynagrodzenie sędziów. Przy czym – podkreślił Luksemburg – takie ustalenie nie może mieć charakteru arbitralnego. Musi się bowiem opierać na pewnych zasadach. Wśród nich trybunał wymienił zapisanie sposobu wyznaczania wysokości pensji sędziów w ustawie. Podkreślił również, że ustalanie płac przedstawicieli władzy sądowniczej musi się odbywać w sposób obiektywny, przewidywalny, stabilny i przejrzysty. Władze państw członkowskich muszą również zadbać o to, aby zapewnić samym zainteresowanym poziom wynagrodzenia odpowiadający wadze wykonywanych przez nich zadań, z uwzględnieniem kontekstu gospodarczego, społecznego i finansowego danego państwa członkowskiego oraz przeciętnego wynagrodzenia w tym państwie. TSUE uznał również, że warunkiem koniecznym, aby uznać, że dany mechanizm jest zgodny z prawem unijnym, musi istnieć możliwość poddania go skutecznej kontroli sądowej.