Skarga nadzwyczajna odrzucona. PK broni powołania prok. Bilewicza

SN odrzucił skargę nadzwyczajną – stanowisko Prokuratury Krajowej

We wtorek w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN odrzucona została skarga nadzwyczajna w jednej ze spraw o zapłatę. Orzeczenie wydał sędzia Paweł Czubik - jeden z pięciu kandydatów na nowego I prezesa SN przedstawionych prezydentowi Karolowi Nawrockiemu w końcu lutego br.

„Skarga nadzwyczajna podlega odrzuceniu wobec wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną” - wskazano w uzasadnieniu postanowienia SN w tej sprawie zamieszczonego na stronie sądu.

Spór o umocowanie prok. Jacka Bilewicza

Skargę podpisał, jako zastępca Prokuratora Generalnego, prok. Jacek Bilewicz. Wcześniej, w połowie kwietnia br., w tym postępowaniu SN zwrócił się do Prokuratora Generalnego o przesłanie odpisu opinii Prezydenta RP w zakresie powołania Jacka Bilewicza na zastępcę PG. SN wskazał bowiem, że zgodnie z Prawem o prokuraturze „Prokuratora Krajowego oraz pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego powołuje się po uzyskaniu opinii Prezydenta RP, a odwołuje za jego pisemną zgodą”.

We wtorkowym postanowieniu o odrzuceniu skargi uznano, że „skoro prok. Jacek Bilewicz nie przedłożył opinii Prezydenta RP w sprawie jego powołania na funkcję zastępcy PG, to wskazać należało, że sprawuje on ten urząd bez prawidłowego umocowania, a więc w istocie nielegalnie”.

Cała sprawa to jedna z kolejnych odsłon sporu o obsadę kierownictwa prokuratury zapoczątkowanego już ponad dwa lata temu po zmianie kierownictwa Prokuratury Krajowej. 12 stycznia 2024 r. ówczesny szef MS oraz PG Adam Bodnar wręczył Dariuszowi Barskiemu, pełniącemu wtedy funkcję prokuratora krajowego, dokument stwierdzający, że przywrócenie go do służby ze stanu spoczynku „zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących przepisów i nie wywołało skutków prawnych”.

Wówczas - do czasu wyłonienia następcy Barskiego w konkursie - pełniącym obowiązki prokuratora krajowego został prok. Jacek Bilewicz. Konkurs wygrał prok. Dariusz Korneluk, którego w połowie marca 2024 r. szef rządu powołał na nowego prokuratora krajowego. Z kolei pod koniec lipca 2024 r. premier powołał prok. Bilewicza na zastępcę PG.

Konflikt wokół SN i prokuratury trwa

W środowym oświadczeniu rzecznik PK przypomniał, że jeszcze w maju 2024 r. premier Donald Tusk, działając na wniosek Prokuratora Generalnego, zwrócił się do ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy o zaopiniowanie kandydatury Jacka Bilewicza, a prezydent nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wyrażenia opinii.

„Opinia jest stanowiskiem prezydenta, które może, ale nie musi zostać uwzględnione. Negatywna opinia Prezydenta RP nie blokuje powołania kandydata. Tym bardziej skutku takiego nie może wywoływać skorzystanie przez prezydenta z prawa do nieprzedstawienia opinii” - podkreślił prok. Nowak.

Jak dodał, „przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że Prezydent RP mógłby skutecznie zablokować powołanie na funkcję zastępcy PG poprzez nieprzedstawienie opinii”. „W praktyce oznaczałoby to, że do powołania zastępcy PG potrzebna byłaby nie tyle opinia, a zgoda Prezydenta RP. Taka wykładnia jest sprzeczna z art. 14 par. 1 Prawa o prokuraturze, który wyraźnie odróżnia opinię wymaganą przy powołaniu zastępcy PG, od zgody wymaganej przy odwołaniu” - wskazał prok. Nowak.

Status Izby Kontroli Nadzwyczajnej był kilkukrotnie przedmiotem orzeczeń europejskich trybunałów. Na przykład w grudniu 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy. Z kolei we wrześniu 2025 r. - na kanwie orzeczenia tej Izby - TSUE wskazał, że sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyły wyrok wydany przez sąd wyższej instancji, który nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem.

We wrześniu zeszłego roku szef MS i prokurator generalny Waldemar Żurek wystosował do sędziów SN powołanych po 2017 r. „wezwania do zaprzestania naruszania prawa”, kierując je m.in. do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. (PAP)