Prowadzę działalność gospodarczą. Przebywałem na zwolnieniu lekarskim. ZUS stwierdził, że w tym czasie wykonywałem jednak działalność gospodarczą, i pozbawił mnie zasiłku chorobowego. Czy mimo to mogę obniżyć podstawę wymiaru składek? Nie mam już prawa do żadnych ulg składkowych.
W opisywanej sytuacji przedsiębiorca nie ma prawa do ulg składkowych, a więc należy uznać, że opłaca składki w podstawowej wysokości, o której mowa art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa). Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych prowadzących działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednak do udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie kluczowe znaczenie będą miały ust. 9–10 art. 18 ustawy systemowej. I tak zgodnie z ust. 9 za miesiąc, w którym nastąpiło objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Zasadę tę stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku (ust. 10). Z powyższych regulacji wynika więc uprawnienie do zmniejszenia podstawy wymiaru składek za miesiąc, w którym przedsiębiorca pozostaje niezdolny do pracy. Niestety ww. przepisy niejednokrotnie stają się przedmiotem sporów z ZUS. I tak przykładowo Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt III AUa 437/19, podkreślił, że w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ubezpieczony z tytułu działalności gospodarczej jest uprawniony do proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek od całej zadeklarowanej kwoty, w przypadku gdy kwota ta nie jest najniższą (art. 18 ust. 8 ustawy). Z kolei Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 16 października 2019 r., sygn. akt III AUa 90/19, zwrócił uwagę, że adresatem normy wynikającej z art. 18 ust. 9 i 10 ustawy systemowej objęty jest prowadzący pozarolniczą działalność, który spełnił następujące warunki:
- zadeklarował kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek (bez względu na jej wysokość);
- opłacił składkę za cały miesiąc;
- jego ubezpieczenie trwało tylko przez część miesiąca;
- wystąpiła niezdolność do pracy trwająca przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku.
Z kolei ZUS w stanowisku zawartym w piśmie z 16 marca 2018 r., znak WPI/200000/43/262/2018, podkreślił, że prawidłowe będzie proporcjonalne pomniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za miesiąc, w którym nastąpiła niezdolność do pracy trwająca przez część miesiąca, pod warunkiem że ubezpieczony będzie spełniał warunki do przyznania zasiłku z tego tytułu.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.