Wystąpienie siły wyższej i jej konsekwencje dla usprawiedliwiania nieobecności w pracy

Dla ustalenia, czy dane zdarzenie, będące przyczyną nieobecności pracownika w pracy, nosi znamiona siły wyższej, należy odwołać do przepisów kodeksu cywilnego dotyczących deliktów, które wskazują siłę wyższą jako jedną z okoliczności egzoneracyjnych wyłączających odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę. W świetle poglądów przedstawicieli doktryny prawa cywilnego popartych orzecznictwem Sądu Najwyższego, m.in. wyrokiem SN z dnia 9 kwietnia 1952 r., C 962/51, OSN z 1954 r; nr 1, poz. 2, wyrokiem SN z dnia 9 lipca 1962 r., I CR 34/62, OSNCP z 1963 r., nr 12, poz. 262, siłą wyższą jest zdarzenie, które spełnia następujące kryteria: zdarzenie musi mieć charakter zewnętrzny, a więc jego źródło musi znajdować się poza urządzeniem, z którego działaniem związana jest odpowiedzialność odszkodowawcza; zdarzenie musi być niemożliwe do przewidzenia w tym sensie, że stopień jego pojawienia się jest mało prawdopodobny w określonej sytuacji przy zachowaniu obiektywnych kryteriów dla oceny, czy możliwe było przewidzenie zdarzenia; zdarzenie musi być niemożliwe do zapobieżenia. Jeśli wszystkie wyżej wymienione przesłanki są spełnione, można mówić o wystąpieniu siły wyższej, a tym samym wyłączeniu odpowiedzialności za szkodę. Siłę wyższą stanowić mogą takie zdarzenia, jak powódź, zamieszki, trzęsienie ziemi, wojna, strajk itp.