Odpowiedzialność zarządów za podatki organizacji non profit. RPO apeluje o zmiany

NGO
Członkom zarządów NGO trudno uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania wobec fiskusa.Shutterstock
dzisiaj, 10:48

Osoby zasiadające w zarządach organizacji non profit (NGO), np. fundacji i stowarzyszeń, odpowiadają za zobowiązania podatkowe całym swoim majątkiem. Uwolnić się od tej odpowiedzialności jest niezwykle trudno. RPO proponuje więc zmiany w przepisach.

Odpowiedzialność członków zarządu NGO

Przypomnijmy, że zasadniczo przepisy ordynacji podatkowej przewidują tylko te dwie możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności, tj. złożenie we właściwym terminie wniosku o upadłość lub wskazanie majątku (art. 116 par. 1 pkt 1 i 2). Dotyczą one nie tylko spółek, lecz także członków zarządu organizacji nieprowadzących działalności gospodarczej (art. 116a par. 1).

Problem w tym, że zarząd organizacji non profit nie może w tym celu złożyć wniosku o upadłość, bo NGO nie mają zdolności upadłościowej. Pozostaje więc inna opcja, czyli wskazanie mienia, z którego fiskus mógłby wyegzekwować długi. Jednak i z tym może być kłopot, bo zazwyczaj fundacje i stowarzyszenia takim majątkiem nie dysponują.

Postulaty RPO

Rzecznik praw obywatelskich już wielokrotnie wskazywał na ten problem. W najnowszym wystąpieniu do ministra finansów Andrzeja Domańskiego poprosił o rozważenie zmian w ordynacji podatkowej. Jego zdaniem analogicznie do złożenia wniosku o upadłość można by potraktować zainicjowanie działań nadzorczych organu w trybie art. 28, 29 i nast. prawa o stowarzyszeniach.

RPO wyjaśnił, że dziś osoba, która, inicjując takie postępowanie naprawcze, jednocześnie inicjuje postępowanie, które prowadzi do jej odpowiedzialności (a w wielu przypadkach do poważnych trudności finansowych), niezależnie od tego, czy ponosi ona winę za zaistniałe okoliczności, czy podjęła jakiekolwiek działania naprawcze.

Według rzecznika zasady te można byłoby zmienić przy okazji prac resortu nad projektem zmian w ordynacji podatkowej (nr UC138), który ma na celu dostosowanie zasad odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej.

Spytał więc ministra Domańskiego o ewentualne zmiany i o to, czy zainicjowanie działań nadzorczych przez członka zarządu fundacji lub stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej nie powinno stanowić przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności za zobowiązania wobec fiskusa?

Wystąpienie RPO z 26 lutego 2026 r. do Andrzeja Domańskiego, ministra finansów i gospodarki, sygn. VII.612.19.2025.CW/MC

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: GazetaPrawna.pl / Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.