Upadłość konsumencka nie zawsze wyklucza wspólne rozliczenie małżonków

Z pytaniem wystąpił mężczyzna, który zawarł związek małżeński w 2024 r. i za ten rok rozliczył się wspólnie z żoną. Dostał jednak wezwanie z urzędu skarbowego do korekty tego rozliczenia, bo, jak podano, w systemie informatycznym zarejestrowana została upadłość konsumencka jego żony. Natomiast ogłoszenie takiej upadłości skutkuje ustaniem wspólności małżeńskiej.

Upadłość konsumencka - dwa kluczowe przepisy

Chociaż w piśmie nie podano podstawy prawnej, mężczyzna dowiedział się, że chodzi o dwa przepisy:

- art. 53 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.), z którego wynika, że rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków,

- art. 124 ust. 1 prawa upadłościowego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm.). Wynika z niego, że z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa, o której mowa w art. 53 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.

Mężczyzna w pytaniu do fiskusa zwrócił więc uwagę, że upadłość żony została ogłoszona, gdy była ona w związku z innym mężczyzną, z którym rozwiodła się w 2021 r. Jak wskazał, wspomniane przepisy miałyby zastosowanie, gdyby to małżeństwo nadal trwało.

Jego ślub odbył się w 2024 r. i w czasie trwania tego związku nie została ogłoszona żadna upadłość konsumencka, a małżonków łączy wspólność majątkowa. Jego zdaniem, mimo wezwania urzędu skarbowego, może się rozliczać razem z żoną.

Wspólne rozliczenie z małżonkiem - odpowiedź fiskusa

Potwierdził to dyrektor KIS. Przypomniał, że o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, jeżeli spełnią łącznie następujące warunki:

• są polskimi rezydentami podatkowymi,
• pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
• przez cały rok podatkowy albo
• od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego, w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego,
• nie stosują przepisów o 19-proc. podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego),
• nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Organ potwierdził, że mężczyzna mógł się rozliczyć wspólnie z żoną, skoro spełnił te warunki, w tym od momentu zawarcia związku do ostatniego dnia roku podatkowego, tj. do 31 grudnia 2024 r., pozostawał w związku małżeńskim, w którym była wspólność majątkowa.