Od 1 stycznia 2027 roku leczenie uzdrowiskowe może wejść w nowy etap. NFZ chce zlikwidować mechanizm podnoszący część rozliczeń o 5 proc., a jednocześnie dać placówkom większą swobodę przy realizacji świadczeń. Branża uzdrowiskowa protestuje i ostrzega, że przy niezmienionej wycenie bazowej mniejsze nakłady pieniędzy mogą z czasem odbić się na standardzie leczenia.
Zmiany wynikają z projektu zarządzenia Prezesa NFZ dotyczącego warunków zawierania i realizacji umów w lecznictwie uzdrowiskowym. Najwięcej emocji budzi planowane wykreślenie współczynnika 1,05, dlatego branża apeluje o pozostawienie go w rozliczeniach, jeśli jego wartość nie zostanie wcześniej uwzględniona w bazowej wycenie świadczeń.
Sanatorium na NFZ 2027. Co zmieni likwidacja współczynnika 1,05?
Sercem sporu jest liczba, która dla przeciętnego kuracjusza brzmi dość technicznie: 1,05. Dla części placówek ma jednak bardzo konkretną wartość finansową. Projekt NFZ zakłada odejście od dodatniego współczynnika korygującego stosowanego przy rozliczaniu określonych świadczeń uzdrowiskowych. Mechanizm podwyższa objętą nim wartość rozliczenia o 5 proc. Po jego likwidacji dodatkowego podwyższenia już nie będzie. Jeżeli jednocześnie odpowiednia wartość nie znajdzie się w cenie bazowej świadczeń, uzdrowiska otrzymają mniej pieniędzy za realizowane leczenie.
Zmiana obejmuje mechanizm stosowany m.in. przy części świadczeń dla dzieci. Na ten element zwróciło uwagę również Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, które negatywnie oceniło projekt NFZ. Samorząd lekarski uważa, że usunięcie dodatniego współczynnika może obniżyć finansowanie lecznictwa uzdrowiskowego. NFZ przedstawia inne uzasadnienie. Fundusz wskazuje, że dotychczasowy współczynnik nie realizuje właściwie funkcji związanej z premiowaniem jakości świadczeń.
Spór można więc sprowadzić do dwóch stanowisk:
- NFZ chce zrezygnować ze współczynnika 1,05, uznając, że obecny mechanizm nie spełnia zakładanej funkcji jakościowej;
- przedstawiciele uzdrowisk chcą jego utrzymania, jeżeli dodatkowe pieniądze nie zostaną wcześniej uwzględnione w bazowej wycenie świadczeń.
Czy NFZ obniży finansowanie sanatoriów o 5 proc. od 2027 roku?
Tu potrzebne jest ważne rozróżnienie. Likwidacja współczynnika 1,05 oznacza usunięcie 5-procentowego podwyższenia wartości świadczeń objętych tym mechanizmem. Nie można więc automatycznie napisać, że cały budżet każdego sanatorium spadnie dokładnie o 5 proc.
Unia Uzdrowisk Polskich argumentuje jednak, że jeśli wartość współczynnika nie została wcześniej włączona do ceny bazowej, jego wykreślenie będzie realnym zmniejszeniem finansowania objętych nim świadczeń. Organizacja domaga się od NFZ pokazania kalkulacji oraz odpowiedzi, czy i kiedy pieniądze odpowiadające współczynnikowi zostały uwzględnione w podstawowych wycenach.
Spór ma swoją historię. Przedstawiciele branży przypominają, że mechanizm wprowadzono w związku z kosztami świadczeń fizjoterapeutycznych. Według przywoływanych przez Unię danych zastosowanie współczynnika zwiększało wówczas koszty płatnika o około 17 mln zł. Dziś sanatoria wskazują przy tym na znacznie wyższe koszty personelu, energii, żywienia, materiałów czy utrzymania budynków. Ich pytanie jest proste: skoro dodatkowe finansowanie miało pokrywać określone koszty leczenia, co stało się z tym kosztem kilka lat później?
Czy zmiany w sanatoriach od 2027 roku odczują pacjenci?
Projekt nie wprowadza pacjentowi nowej 5-procentowej opłaty za sanatorium. Tych dwóch rzeczy nie należy ze sobą łączyć. Współczynnik 1,05 dotyczy rozliczeń między NFZ a świadczeniodawcami. Ryzyko dla kuracjusza może pojawić się pośrednio. Jeżeli przychody placówki z kontraktu będą niższe, zarządzający mogą szukać oszczędności w miejscach, które nie naruszają bezpośrednio warunków wymaganych przez NFZ.
Przedstawiciele branży wskazują przede wszystkim na możliwość ograniczania remontów, modernizacji, inwestycji oraz odtwarzania infrastruktury leczniczej. Z czasem różnicę pacjent może więc zobaczyć nie na rachunku przy wyjeździe, lecz w standardzie obiektu albo tempie jego modernizacji. Są to jednak obawy branży, a nie zapis projektu przesądzający o pogorszeniu warunków pobytu.
Ważne
Same podstawowe zasady leczenia uzdrowiskowego pozostają uregulowane odrębnie. NFZ nadal finansuje świadczenia medyczne, a dorosły pacjent przebywający w sanatorium ponosi częściową odpłatność za wyżywienie i zakwaterowanie zależną m.in. od standardu pokoju.
Nowe zasady w sanatoriach od 2027 roku. NFZ chce dać uzdrowiskom większą swobodę
Projekt ma również drugą stronę, znacznie korzystniej ocenianą przez branżę. NFZ chce wykreślić z zarządzenia przepis zobowiązujący świadczeniodawców do udzielania świadczeń w kierunkach leczniczych ustalonych dla danego uzdrowiska. Dla placówek oznacza to większą elastyczność przy organizowaniu leczenia w ramach umowy z Funduszem. Znika dodatkowe ograniczenie zawarte w zarządzeniu NFZ, które odwoływało się do kierunków leczniczych przypisanych uzdrowisku.
Nie daje to jednak sanatoriom pełnej dowolności. Nadal obowiązują przepisy dotyczące świadczeń gwarantowanych oraz ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym, która wiąże działalność zakładów z określonym rodzajem i zakresem świadczeń, naturalnymi surowcami leczniczymi i warunkami klimatycznymi. Unia Uzdrowisk Polskich pozytywnie ocenia właśnie wykreślenie dotychczasowego ograniczenia. W sporze z NFZ branża koncentruje się więc przede wszystkim na pieniądzach, a nie na tej części reformy.
Sanatorium na NFZ w 2027 roku. Co zmieni się dla pacjenta?
Na obecnym etapie projektu nie ma podstaw, aby zapowiadać likwidację sanatoriów, dodatkową 5-procentową opłatę dla pacjentów czy automatyczne skrócenie turnusów. Jeżeli ktoś planuje wyjazd w 2027 roku, najważniejsze pozostają obecne zasady:
- sanatorium uzdrowiskowe dla dorosłych trwa 21 dni i jest częściowo odpłatne;
- rehabilitacja uzdrowiskowa w sanatorium trwa 28 dni i również jest częściowo odpłatna;
- leczenie w szpitalu uzdrowiskowym dla dorosłych trwa zasadniczo 21 dni i jest bezpłatne;
- uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne trwa od 6 do 18 dni;
- skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, a e-skierowanie trafia do NFZ elektronicznie.
Po zarejestrowaniu skierowania lekarz specjalista NFZ ocenia zasadność leczenia oraz wskazuje jego rodzaj i miejsce. Gdy Fundusz ustali termin, pacjent otrzymuje informację m.in. przez Internetowe Konto Pacjenta i aplikację mojeIKP.
Podstawa prawna i dokumenty
- Projekt zarządzenia Prezesa NFZ dotyczący lecznictwa uzdrowiskowego – przewiduje m.in. likwidację współczynnika korygującego 1,05 od 2027 r.
- Zarządzenie nr 21/2020/DSM Prezesa NFZ – obecnie określa warunki zawierania i realizacji umów w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego.
- Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – m.in. art. 146, dotyczący warunków zawierania i realizacji umów przez NFZ.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu