Zmiana wynagrodzenia ryczałtowego w umowie o zamówienie publiczne

Przy wynagrodzeniu ryczałtowym zamawiający nie może żądać od wykonawcy obniżenia umówionego ryczałtu nawet w przypadku nadzwyczajnego osiągnięcia zysków przez wykonawcę w efekcie np. obniżki cen. Natomiast wykonawca, mimo iż co do zasady ponosi ryzyko straty, może powołać się na klauzulę rebus sic stantibus oraz art. 632 par. 2 kodeksu cywilnego i żądać podwyższenia wynagrodzenia. SN wyraził pogląd, zgodnie z którym, jeżeli zlecający (...) podpisali umowę z wykonawcą, w której ustalono wynagrodzenie ryczałtowe, to jeszcze nie oznacza, że muszą przy nim pozostać. Chociaż przepisy mówią, że przy wynagrodzeniu ryczałtowym nie można żądać jego podwyższenia, są sytuacje, w których wykonawca może tego żądać. Przesłankami tego są: rzeczywista, istotna zmiana stosunków, które można było przewidzieć, wykonanie dzieła w zmienionych warunkach groziłoby wykonawcy rażącą stratą. Musi także istnieć związek przyczynowy pomiędzy zmianą stosunków oraz zagrożeniem rażącą stratą. Zmianę wynagrodzenia w umowie o zamówienie dopuszcza również orzecznictwo SN (III CSK 452/06) dotyczące wprost stosowania art. 144 p.z.p., wskazując, iż w sytuacji nieprzewidywalności, oraz z uwzględnieniem art. 357¹ kodeksu cywilnego, tj. groźby rażącej straty dla strony umowy, gdyby do zmiany postanowień umownych nie doszło, wynagrodzenie może być podwyższone. Ograniczenie prawa wykonawcy do żądania zmiany wynagrodzenia jedynie do niektórych sytuacji nie oznacza, że bez tego żądania, lecz w interesie obu stron umowy, zmiana wynagrodzenia nie może nastąpić.