Mimo że większa część rozwoju miast przypadnie na kraje rozwijające się, zagwarantowanie właściwego zarządzania rozwojem regionów i miast musi być priorytetem również w państwach rozwiniętych. Powinny one bowiem utrzymywać konkurencyjny charakter w warunkach konkurencji globalnej.

Tak wynika z raportu „Future State 2030: Światowe wyzwania dla liderów i przywódców”, przygotowanego przez firmę KPMG przy współpracy z Mowat Center z School of Toronto. Celem raportu jest przedstawienie globalnych wyzwań, które do 2030 roku będą miały strategiczny wpływ na rozwój państw, regionów i miast.

Najważniejsze wyzwania

Długoterminowe trendy demograficzne oraz zmieniające się oczekiwania obywateli wpływają na stabilność finansową społeczeństw. Liderzy zmian powinni zadawać sobie pytania, jak utrzymać i rozwijać dzisiejszy poziom usług publicznych w długim okresie. Raport podpowiada, na jakie czynniki należy zwrócić uwagę i jak kształtować przyszłą politykę w sposób odpowiedzialny. Zwłaszcza że dług publiczny będzie ważnym ograniczeniem możliwości fiskalnych i politycznych przynajmniej do 2030 r., a nawet dłużej. Umiejętność kontrolowania poziomu długu publicznego oraz odkrywania nowych sposobów realizacji usług publicznych będzie mieć wpływ na zdolność do reagowania na ważne wyzwania społeczne, gospodarcze i środowiskowe. Nie bez znaczenia są również zmieniające się warunki atmosferyczne, które w ostatnim czasie wpłynęły na wzrost liczby ekstremalnych zjawisk pogodowych. Czynniki te powodują, że jedynie dobrze zaplanowane działania, uwzględniające globalne długoterminowe trendy pozwolą na zrównoważony rozwój państw, regionów i miast.

Jednym z największych wyzwań, przed którymi stoją osoby odpowiedzialne za kształtowanie rozwoju, będzie urbanizacja oraz zarządzanie trwałym wzrostem. Zapewniające przy tym odpowiedni dostęp do mieszkań, wody i energii dla wszystkich obywateli. Równie ważna będzie świadomość skutków urbanizacji w zakresie społecznym i usługowym, zarówno tych pozytywnych (np. skuteczna obsługa gęstszej populacji), jak i negatywnych (np. przesiedlenia ze wsi do miast, utrata spójności rodzinnej, bezdomność i stres nasilający konieczność korzystania z opieki psychiatrycznej i innych rodzajów wsparcia).

Globalne trendy

W konkluzji raportu znaleźć można konkretne wskazówki, jak administracja publiczna powinna zmieniać, regulacje i programy. Co państwa muszą w takiej sytuacji zmienić? Z raportu wynika, że potrzebne jest: stworzenie zintegrowanych, długoterminowych planów infrastrukturalnych dla miast i regionów, które: będą brać pod uwagę perspektywę 50+ lat rozwoju populacji i urbanizacji oraz wiele czynników i dziedzin, łącząc je we wspólny cel. Państwa muszą też lepiej zarządzać urbanizacją, równoważąc infrastrukturę twardą i miękką. Przykładowo brać pod uwagę, czy ludzie jeżdżą samochodem z domu do pracy, co wymaga większego nakładu na transport, czy raczej pracują w domu, co wymaga większego nakładu na technologie.

Trzeba również stworzyć model realizacji usług, który bierze pod uwagę korzyści, jakie płyną z większego zagęszczenia ludności, i zajmuje się wyzwaniami społecznymi płynącymi z urbanizacji.

W jaki sposób należy dokonać zmian? Na szczeblu krajowym powinien powstać długoterminowy plan główny, który będzie koordynował kwestie infrastruktury transportowej i media, a także wiele innych usług, takich jak edukacja, opieka zdrowotna i usługi miejskie. Ponadto państwa muszą zagwarantować, aby na każdym poziomie władzy zakresy obowiązków, prawo do wynagrodzenia oraz dodatkowych świadczeń były adekwatne do zaangażowania.

Konieczne jest też stworzenie m.in mechanizmów międzyregionalnych wspomagających planowanie zintegrowane.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl