To historyczny moment, na który rodziny ofiar czekały od dekad. Już 13 lipca na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka ruszą oficjalne prace ekshumacyjne Polaków zamordowanych przez OUN-UPA. Choć to milowy krok w relacjach polsko-ukraińskich, nad badaniami wisi cień bezprecedensowej burzy dyplomatycznej – odsyłania orderów i głębokiego sporu o historię na najwyższych szczeblach władzy.
Ruszają ekshumacje na Wołyniu. Znamy oficjalną datę
Na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka rozpoczną się 13 lipca prace ekshumacyjne oraz późniejszy ponowny pochówek szczątków mieszkańców tych miejscowości, którzy zginęli w sierpniu 1943 r.; prace potrwają do 7 sierpnia - poinformował w piątek Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UIPN).
Dawne wsie Ostrówki i Wola Ostrowiecka znajdują się obecnie w gminie wiejskiej Riwne w rejonie (powiecie) kowelskim obwodu wołyńskiego.
Polscy i ukraińscy eksperci łączą siły
„Badania ekshumacyjne przeprowadzi spółka z ograniczoną odpowiedzialnością »Wołyńskie Starożytności« z udziałem polskich specjalistów – pracowników Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) Rzeczypospolitej Polskiej oraz Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu” - napisano w piątek na stronie internetowej UIPN.
UIPN powiadomił również, że zaangażował specjalistów ds. prac poszukiwawczych z przedsiębiorstwa komunalnego Lwowskiej Rady Obwodowej „Dolia” w celu zapewnienia nadzoru merytorycznego i wsparcia konsultacyjnego podczas badań.
Badania są prowadzone na podstawie ustaleń osiągniętych w ramach działalności Ukraińsko-Polskiej Grupy Roboczej ds. Pamięci Narodowej.
„Podkreślamy, że wspólna pamięć i gotowość do porozumienia zbliżają nasze narody w imię wspólnych wartości, opartych na tradycji chrześcijańskiej, poszanowaniu praw człowieka, dobrosąsiedzkich relacjach w Europie oraz sprzeciwie wobec rosyjskiego imperializmu” - podkreślił UIPN.
Setki odnalezionych ciał. Tragiczna historia Ostrówek i Woli Ostrowieckiej
UIPN przypomniał, że od 20 do 30 kwietnia 2026 r. na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka przeprowadzono już prace poszukiwawcze.
IPN informował wcześniej, że w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej przed tegorocznymi poszukiwaniami przeprowadzono trzy etapy prac archeologiczno-ekshumacyjnych, które pozwoliły na odnalezienie szczątków 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 r. przez oddziały OUN-UPA.
Działalność Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) pozostaje jednym z najbardziej spornych tematów w relacjach polsko-ukraińskich.
Według polskich historyków w lipcu 1943 r. oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 miejscowości zamieszkanych przez Polaków na Wołyniu, co stało się kulminacją zbrodni określanej w Polsce jako ludobójstwo wołyńskie. Łącznie od lutego 1943 r. do wiosny 1945 r. na Wołyniu i w Galicji Wschodniej zginęło, według badaczy, ponad 100 tys. Polaków. Za sprawców uznawani są członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery oraz podporządkowanej jej UPA.
Wojna o ordery i bohaterów UPA. Kulisy dyplomatycznego tąpnięcia
W ostatnich miesiącach doszło do napięć w relacjach polsko-ukraińskich w związku ze sporem o kwestie historyczne, w tym o upamiętnianie Ukraińskiej Powstańczej Armii i związanych z nią postaci. Spór wywołała podjęta pod koniec maja decyzja prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu ukraińskiej jednostce wojskowej imienia Bohaterów UPA.
Decyzja ta spotkała się z krytyką w Polsce. Negatywnie ocenili ją m.in. premier Donald Tusk, szef MON, wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, resort dyplomacji, a prezydent Karol Nawrocki 19 czerwca poinformował, że zdecydował o odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Dzień później Zełenski odesłał order do Warszawy za pośrednictwem firmy kurierskiej.
Orderu Orła Białego zrzekli się także byli prezydenci Ukrainy: Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko oraz Petro Poroszenko, a inne polskie odznaczenia państwowe zwrócili: szef MSZ Ukrainy Andrij Sybiha, Budanow, jego zastępca Ihor Żowkwa oraz ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar. Prezes PiS Jarosław Kaczyński zapowiedział, że zwróci przyznany mu w 2022 r. ukraiński Order Księcia Jarosława Mądrego. Zwrot przyznanych im ukraińskich odznaczeń zapowiedzieli też inni politycy PiS: były szef MON Mariusz Błaszczak, były szef MSZ Zbigniew Rau, europoseł Adam Bielan i poseł Marek Kuchciński.
Rozmowy na szczycie NATO. Wspólny wróg, ale historia wciąż dzieli
W środę na marginesie szczytu NATO w Ankarze prezydent Karol Nawrocki rozmawiał z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Nawrocki powiedział po spotkaniu, że zarówno Polska, jak i Ukraina patrzą w tym samym kierunku, jeśli chodzi o zagrożenia dla niepodległości - dla obu państw Rosja „pozostaje głównym zagrożeniem”. Dodał jednocześnie, że podczas rozmowy nie udało się „rozwiązać kwestii historycznych”. - Też nie przystępowaliśmy z taką nadzieją, że uda się wszystkie kwestie rozwiązać - zaznaczył. (PAP)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu