Ku zaskoczeniu państw UE Rumunia zagroziła we wtorek, że nie zgodzi się na status kandydata dla Serbii, jeśli mniejszość rumuńskojęzyczna w tym kraju nie uzyska specjalnych praw. Mamy 26 krajów za i jeden przeciw - przyznał minister Mikołaj Dowgielewicz.
"26 krajów jest za (przyznaniem Serbii statusu kandydata do UE), a jeden kraj się nie zgadza - Rumunia" - powiedział minister ds. europejskich Mikołaj Dowgielewicz na marginesie trwających w Brukseli obrad.
Jak relacjonowały PAP źródła dyplomatyczne, rumuński minister spraw zagranicznych Cristian Diaconescu miał wystąpić we wtorek na posiedzeniu ministrów spraw europejskich i zagranicznych z postulatem, by rumuńska i wołoska mniejszość w Serbii została uznana za mniejszość etniczną, z czym wiązałoby się przyznanie specjalnych praw. Miał wskazywać, że w Macedonii mniejszość rumuńska ma nawet specjalnych przedstawicieli w parlamencie.
W Serbii żyje około 30 tys. osób pochodzenia rumuńskiego
Ponadto część z 40-tysięcznej społeczności Wołochów również uważa się za Rumunów.
Postulat Rumunii zupełnie zaskoczył pozostałych ministrów państw, którzy w poniedziałek zgodnie zapowiadali, że Serbia uzyska status kraju kandydującego do UE.
"Do dziś rano nikt nigdy nie podniósł kwestii mniejszości rumuńskiej w Serbii" - powiedziały źródła niemieckie, nie kryjąc oburzenia. "Europa tak nie może działać" - dodały. Z powodu rumuńskiego postulatu przerwano obrady w sprawie Serbii, by powrócić do tej kwestii po południu.
Sprawa może mieć związek ze strefą Schengen
Inne źródła wskazały, że cała sprawa może mieć związek ze strefą Schengen, a Rumunia stara się wywierać presję na partnerów w UE, by zgodziły się na rozszerzenie Schengen o Rumunię i Bułgarię na szczycie 1-2 marca. Temat Schengen "nie został dziś w ogóle poruszony przez Bukareszt" - zastrzegły te źródła.
"Myślę, że Rumuni starają się tę sytuację wykorzystać do przypomnienia swoich postulatów z Schengen. O ile my ich wspieramy w sprawie Schengen, to tu sytuacja jest dwuznaczna, bo trudno czynić Serbię zakładnikiem sytuacji, która jest trudna. Mamy nadzieję, że dojdzie do kompromisu, może jeszcze dzisiaj" - powiedział Dowgielewicz.
Ministrowie spraw europejskich i zagranicznych mieli we wtorek podjąć decyzję w sprawie przyznania Serbii statusu kraju kandydującego do UE. Decyzję tę formalnie muszą jeszcze zatwierdzić przywódcy państw UE na szczycie 1-2 marca w Brukseli.
Sprawa wydawała się oczywista, bo - jak relacjonowali po poniedziałkowym posiedzeniu różni ministrowie - żaden minister nie był przeciwny, natomiast kraje, które w grudniu blokowały tę decyzję - Niemcy, Austria i Holandia - poinformowały, że zmieniły stanowisko.
"Wszyscy się wypowiedzieli, nikt nie oponował"
"Mamy porozumienie" - ogłosił szef MSZ Francji Alain Juppe w poniedziałek. "Wszyscy się wypowiedzieli, nikt nie oponował" - potwierdził w poniedziałek wieczorem szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski.
Decyzję w sprawie przyznania Serbii statusu kraju kandydującego umożliwiło ogłoszone w piątek porozumienie między Belgradem a Prisztiną w sprawie współpracy regionalnej i zarządzania wspólną granicą pod auspicjami Komisji Europejskiej.
Porozumienie w sprawie granicy serbsko-kosowskiej stanowi uściślenie wcześniejszego porozumienia z grudnia o wdrożeniu zintegrowanego systemu zarządzania przejściami granicznymi (IBM). Drugie porozumienie w sprawie współpracy regionalnej zapewnia, że Kosowo będzie mogło uczestniczyć w forach współpracy regionalnej, w tym zabierać głos we własnym imieniu. Dotąd utrudniała to Serbia, nieuznająca niepodległości swojej dawnej prowincji. Zdaniem KE pozwoli to na postęp w formalnych relacjach Kosowa z UE, przebiegający podobną ścieżką jak w wypadku innych krajów Bałkanów Zachodnich.
KE ma przygotować tzw. raport wykonalności na temat rozpoczęcia negocjacji o stabilizacji i stowarzyszeniu z Kosowem. Przygotowanie dokumentu ma zostać potwierdzone we wnioskach ze szczytu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu