John le Carré - mistrz powieści szpiegowskiej

„A szpiedzy – kto to jest według ciebie: kapłani, święci, męczennicy? Jest to dość plugawe zbiorowisko ambitnych idiotów, zdrajców też, owszem – pedały, sadyści oraz pijacy, ludzie bawiący się w Indian i kowbojów, żeby ubarwić swój nikczemny żywot. Co ty myślisz, że oni siedzą jak zakonnicy w Londynie, roztrząsając sprawy dobra i zła?” – mówi rozgoryczony Alec Leamas, szpieg zmanipulowany i wykorzystany przez własną organizację, na stronach powieści „Ze śmiertelnego zimna” Johna le Carré, książki, od której w 1963 roku zaczęła się wielka kariera tego angielskiego pisarza, od początku budowana na założeniu, że o pracy wywiadowczej można pisać, unikając efekciarskich schematów. Pozbywszy się superbohaterów, le Carré – wywołując przy okazji małą literacką rewolucję – zaludnił rzeczywistość swoich tekstów tłumem spoconych facetów w garniturach, biurokratycznymi ambicjami i korytarzowymi intrygami, agentami o ludzkich twarzach oraz niemniej ludzkich emocjach, moralną ambiwalencją i użytecznym cynizmem, prawdziwymi tragediami i zbrodniami rozdzielonymi równo po obu stronach żelaznej kurtyny. Zimna wojna u autora „Małej doboszki” rzeczywiście stała się zimna – i bezlitosna dla każdego, kto trafił w jej uwodzicielskie ramiona.