Chiny zamykają się na śmieci, a Bruksela kończy z wysypiskami. Co zrobi Polska?

Parlament Europejski przegłosował 18 kwietnia nowe przepisy w sprawie tzw. pakietu odpadowego. Składają się na niego 4 sprawozdania i 6 dyrektyw. Regulacje mają poprawić gospodarkę odpadami i wprowadzić państwa członkowskie do nowoczesnego modelu circular economy (patrz ramka 1). I tak europosłowie zdecydowali, że do 2025 r. co najmniej 55 proc. odpadów komunalnych pochodzących z gospodarstw domowych i przedsiębiorstw powinno być poddawanych recyklingowi (dziś, w skali całej UE, jest to ok. 44 proc.). Nowe przepisy zakładają, że do 2030 r. cel ten wzrośnie do 60 proc., a do 2035 r. – do 65 proc.

Z grubsza chodzi o to, by zamiast zastanawiać się, jak się pozbyć śmieci, wykorzystać je ponownie. Do odpadowej reformy nie dojdzie z dnia na dzień, ale już dziś warto, by jednostki samorządu terytorialnego zaczęły się do niej przygotowywać. Teraz koszty utylizacji i zagospodarowania odpadów obciążają najbardziej władze samorządowe i mieszkańców. W przeciwieństwie do innych uczestników rynku. Bo w Polsce opłaty produktowe, m.in. ze względu na handel fakturami i poświadczeniami o zagospodarowaniu odpadów, istnieją bardziej w teorii niż w praktyce. Tymczasem w innych krajach producenci są zobowiązani do realnego pokrywania kosztów zagospodarowania opakowań. Zdaniem ekspertów takie podejście wydaje bardziej sensowne, bo choć ostatecznie i tak zapłacimy my – przez wyższą cenę produktu, to jednak to, ile wypłynie z naszych kieszeni, będzie zależało od tego, ile kupimy. Mniej obciążone byłyby też gminy, pozostałoby im tylko zagospodarowanie tego, czego nie da się wyselekcjonować, oraz nadzór nad selektywną zbiórką śmieci.