W 2023 r. gmina zamierza udzielać pożyczek wspólnotom mieszkaniowym, m.in. na wykonywanie pilnych napraw części wspólnych budynków. Wiemy, że to wójt powinien podpisać umowy, ale kto powinien ustalić zasady udzielania takich pożyczek? Czy powinna je ustalić rada gminy, skoro musi ona zatwierdzić wydatki na ten cel w uchwale budżetowej?
Odpowiedź na pytanie należy poprzedzić przypomnieniem, że pożyczka jest umową cywilnoprawną. W art. 720 kodeksu cywilnego postanowiono, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
Warto przypomnieć również art. 7 Konstytucji RP, wyznaczający tzw. zasadę legalności działania organów – wynika z niej, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ta zasada jest wyznacznikiem m.in. działania organów gminy, jakimi są wójt i rada gminy. Szczególne znaczenie tej zasady jest często akcentowane w orzecznictwie sądowym. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2010 r. (sygn. akt I OSK 1453/09) podkreślono np.: „Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP w państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawnej, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Organy te mogą działać tylko w tych granicach. O ile jednostka ma swobodę działania zgodnie z zasadą, że co nie jest wyraźnie zabronione przez prawo, jest dozwolone, to organy władzy publicznej mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia”.
Kompetencje organów
Powróćmy do kwestii, kto powinien ustalić zasady udzielania pożyczek. O udzielaniu pożyczek przez gminę stanowi m.in. art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. i ustawy o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.). Jest w nim mowa o roli rady gminy w ustaleniu maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta w roku budżetowym. Gramatyczna wykładnia ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, że rada gminy (w zakresie udzielania pożyczek) jest umocowana jedynie do określenia wspomnianej maksymalnej wysokości pożyczek udzielanych przez wójta. Zatem należy podkreślić, że ustawodawca nie ustanawia tu kompetencji do określenia zasad udzielania owych pożyczek dla rady gminy, lecz jedynie kompetencję do wyznaczenia pewnych granic kwotowych w ramach budżetu danej gminy.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.