Zmiany w dyscyplinarkach nauczycieli. MEN chce nowych zasad. Co szykuje rząd?

9 września 2026 r. MEN skierowało do opiniowania projekt nowelizacji Karty Nauczyciela. To dopiero propozycja, przepisy jeszcze nie obowiązują. Jeśli przejdzie bez zmian, dyrektorzy, komisje dyscyplinarne i nauczyciele będą musieli zapoznać się z nowymi procedurami. Projekt zakłada szybsze postępowania, dobrowolną mediację i konkretne terminy rozpraw.

Mediacja dobrowolna, ale nie zawsze możliwa

Projekt przewiduje wprowadzenie dobrowolnej mediacji w sprawach, w których charakter przewinienia na to pozwala. Dyrektor szkoły albo organ prowadzący będą mogli skierować strony do mediacji.

Mediacja nie będzie jednak dopuszczalna, jeżeli czyn nosi znamiona przestępstwa. W sprawach dotyczących naruszenia praw i dobra dziecka przeprowadzenie mediacji nie zwolni dyrektora z obowiązku zawiadomienia rzecznika dyscyplinarnego.

Kary się zmieniają. Co znika, a co będzie nowe?

Z projektu wynika, że "nagana z ostrzeżeniem" ma zniknąć. Zastąpi ją zwykła nagana. Pojawi się za to kara upomnienia. Po zwolnieniu z pracy nauczyciel może otrzymać zakaz zatrudnienia w zawodzie na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Sprawę będzie można umorzyć, jeżeli społeczna szkodliwość czynu jest znikoma. Jeśli nauczyciel nie kwestionuje popełnienia zarzucanego czynu, postępowanie może zakończyć się w uproszczonym trybie.

Konkretne terminy po raz pierwszy w Karcie Nauczyciela

Obecnie przepisy nie określają terminów rozpraw. Projekt to zmienia:

• 7 dni dla rzecznika dyscyplinarnego na wszczęcie postępowania wyjaśniającego od otrzymania polecenia;
• 2 miesiące na przeprowadzenie rozprawy przed komisją dyscyplinarną pierwszej instancji;
• 5 miesięcy na przeprowadzenie rozprawy przed odwoławczą komisją dyscyplinarną.

Nowe obowiązki dyrektora w kwestii zawieszenia nauczyciela

Przed zawieszeniem nauczyciela dyrektor będzie musiał umożliwić mu przedstawienie swojego stanowiska. Odmowa złożenia wyjaśnień nie zablokuje jednak zawieszenia. Nauczyciel zyska wyraźne prawo do:

• dostępu do akt dotyczących zawieszenia;
• odwołania się od zawieszenia;
• odwołania się od decyzji o obniżeniu wynagrodzenia w okresie zawieszenia.

Dyrektor będzie miał 7 dni na przekazanie odwołania komisji dyscyplinarnej.

Ochrona uczniów

Organ nadzoru pedagogicznego, który uzyska informację o podejrzeniu naruszenia praw i dobra dziecka przez nauczyciela lub dyrektora, będzie miał obowiązek zawiadomić rzecznika dyscyplinarnego. Po przesłuchaniu świadka, który nie ukończył 18 lat, psycholog sporządzi pisemną opinię dotyczącą przebiegu przesłuchania. Świadkowie będą mogli być przesłuchiwani zdalnie.

Co zmiany oznaczają dla dyrektorów i organów prowadzących?

Najbardziej praktycznymi zmianami będą możliwość formalnego skierowania stron do mediacji oraz obowiązek wysłuchania nauczyciela przed zawieszeniem. Nowe rozwiązania będą wymagały dostosowania wewnętrznych procedur dotyczących:

• reagowania na informację o naruszeniu praw i dobra dziecka;
• zawieszania nauczyciela i udokumentowania jego stanowiska;
• przekazywania odwołań komisji dyscyplinarnej;
• prowadzenia mediacji i dokumentowania jej przebiegu;
• ochrony danych oraz dobra małoletnich uczestniczących w postępowaniu.

Na razie nie należy zmieniać obowiązujących procedur na podstawie samego projektu. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed planowanym wejściem ustawy w życie mają być stosowane dotychczasowe przepisy.

Źródła: Komunikat MEN z 9 września 2026 r.; Projekt ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela w Rządowym Procesie Legislacyjnym