Jakie możliwości ochrony zabytków na swoim terenie ma gmina
Niedawne wydarzenia w podwarszawskiej gminie Ząbki, w której doszło do wyburzenia ponadstuletniej willi przez inwestora, przypomniały wszystkim, że przepisy dotyczące ochrony zabytków nie są doskonałe. Urząd miasta dopiero w trakcie prac rozbiórkowych dowiedział się, że budynek został wykreślony z wojewódzkiej ewidencji zabytków. Okazuje się, że to tylko wierzchołek góry lodowej. Nawet w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków wykreśla budynek z rejestru zabytków, wójt, burmistrz lub prezydent miasta – jeśli nie jest stroną – jest o tym informowany dopiero po dokonaniu tej czynności i nie ma wpływu na treść decyzji. Problemów, z jakimi muszą się mierzyć samorządy, jest znacznie więcej. Już od wielu lat trwa dyskusja na temat ewidencji zabytków, m.in. o tym, jaka jest konsekwencja takiego wpisu oraz jakie obiekty mogą być wpisywane. Przypominamy zatem przepisy i wskazujemy najważniejsze obowiązki po stronie wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wyjaśniamy, czy te obowiązki sprowadzają się głównie do prowadzenia gminnej ewidencji zabytków oraz czy i w jaki sposób wójt powinien współpracować z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przytaczamy przy tym najnowsze orzecznictwo.