Czy można wycinać drzewa w marcu? Zasady ochrony gatunkowej ptaków

Trzeba pamiętać, że ochrona gatunkowa ptaków obowiązuje przez cały rok. Oznacza to, że jeśli ptak założy gniazdo wcześniej – na przykład w lutym, jak ma to miejsce w przypadku niektórych gatunków – drzewa nie można wyciąć, mimo że formalnie „sezon” jeszcze się nie rozpoczął.

Co mówi prawo

Przepisy jasno określają zakazy dotyczące dziko występujących zwierząt objętych ochroną. Najważniejsze z nich to:

• zakaz niszczenia siedlisk i ostoi, czyli miejsc rozrodu, wychowu młodych i żerowania,
• zakaz niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd,
• zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia ptaków w miejscach ich rozrodu.

W praktyce oznacza to, że wycinka drzewa, na którym znajduje się gniazdo, narusza przepisy i może być ścigana z urzędu.

Kiedy wycinka jest możliwa

Prawo dopuszcza pewne wyjątki, ale wymagają one zachowania określonych zasad.

Wycinka jest możliwa, jeśli drzewa i krzewy nie są zasiedlone przez ptaki ani inne chronione zwierzęta, takie jak wiewiórki czy nietoperze. Dopuszcza się również usunięcie drzew chorych, martwych, stanowiących wywrot lub stwarzających zagrożenie dla ludzi i mienia.

Jeśli chodzi o same gniazda, ich usuwanie z budynków lub terenów zieleni jest możliwe wyłącznie od 16 października do końca lutego i tylko wtedy, gdy przemawiają za tym względy bezpieczeństwa lub sanitarne.

Dokumenty i formalności

Przygotowanie odpowiedniej dokumentacji przed wycinką ma kluczowe znaczenie.

Właściciel terenu powinien ustalić, czy na drzewach znajdują się gatunki chronione. W przypadku firm i instytucji zaleca się wykonanie pisemnej ekspertyzy ornitologicznej. Przy większych inwestycjach często konieczne są również kontrole prowadzone przez entomologa oraz chiropterologa.

Jeżeli kontrola wykaże obecność gniazd lub chronionych gatunków, a wycinka jest konieczna, trzeba uzyskać zgodę na odstępstwo od zakazów. W zależności od sytuacji wydaje ją Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska lub Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

W niektórych przypadkach wymagane jest także potwierdzenie terminu przeprowadzenia oględzin drzew, np. że odbyły się one nie wcześniej niż 5 dni przed planowaną wycinką.

Jeśli usunięcie drzewa z gniazdem ma nastąpić poza okresem lęgowym bez dodatkowego zezwolenia, musi być uzasadnione względami bezpieczeństwa lub sanitarnymi. Warto wówczas dysponować dokumentacją fotograficzną lub opinią specjalisty potwierdzającą stan drzewa.

Należy też pamiętać, że sama zgoda na wycinkę wydana przez gminę nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów o ochronie gatunkowej. Jeśli w trakcie prac okaże się, że drzewo jest zasiedlone, prace należy wstrzymać.

Kary za naruszenie przepisów

Naruszenie przepisów dotyczących ochrony przyrody może prowadzić do poważnych konsekwencji.

Odpowiedzialność grozi również za działania nieumyślne – w takim przypadku możliwa jest grzywna, kara ograniczenia wolności lub do 2 lat więzienia.

Zobacz także

Wycinka drzew z własnej działki po nowemu. Przepisy dają 60 dni, a potem koniec

Co sprawdzić przed wycinką

Przed rozpoczęciem prac warto przeprowadzić podstawową kontrolę.

Należy dokładnie obejrzeć drzewo i sprawdzić, czy w koronie nie ma gniazd, a w pniu dziupli. W przypadku firm i większych inwestycji wskazane jest zlecenie ekspertyzy ornitologicznej.

Jeśli na drzewie znajduje się gniazdo, a wycinka jest konieczna, trzeba uzyskać odpowiednią zgodę. Przy większych pracach często wymagany jest także nadzór przyrodniczy.

Odpowiedzialność za sprawdzenie, czy na drzewie znajdują się gatunki chronione, spoczywa na właścicielu terenu. Dlatego przed wycinką konieczne jest dokładne zweryfikowanie sytuacji.