Jak złożyć skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Skargę może złożyć , organizacja pozarządowa lub grupa jednostek, która uważa, że zgodnie z Europejską Konwencją Praw Człowieka stała się ofiarą naruszenia praw.

Europejska Konwencja Praw Człowieka składa się z dodatkowych. Jeżeli państwo nie jest stroną jednego albo więcej protokołów, wnioskodawca nie może w swojej skardze powoływać się na naruszenie przepisów w nich zawartych. Nasz kraj

Warto podkreślić, że Europejski Trybunał Praw Człowieka nie jest dodatkową instancją odwoławczą. Nie może on unieważnić lub uchylić wyroki wydane przez polskich sędziów.

Skargę do ETPC można oprzeć jedynie o zarzut naruszenia praw, które wymienione są w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz protokołach dodatkowych. Konwencja m.in. mówi że:

• każda osoba ma prawo do życia, jest to fundamentalne prawo człowieka

• każda osoba ma prawo do rzetelnego procesu sądowego, przy czym oskarżanego uważa się za niewinnego do momentu uwodnienia mu winy zgodnie z ustawą

• zakazuje tortury oraz nieludzkie lub poniżające traktowanie lub karanie osoby

• zakazuje niewolnictwa i przymusowej pracy

• zakazuje dyskryminacji z powodu pochodzenia narodowego, przekonań politycznych i innych przyczyn

• żadna osoba nie może być karana bez podstawy prawnej

Skarga składa się w jednym z urzędowych języków Rady Europy, tj. lub . Istnieje również możliwość złożenia skargi w języku urzędowym każdego państwa Unii Europejskiej. Formularz w języku jest dostępny tutaj.

ETPC może odmówić rejestracji skargi, jeżeli w formularzu brakuje informacji albo nie zostały dołączone dokumenty, które potwierdzają informacje zawarte w skardze. Wypełniony formularz wraz z kopiami wszystkich dokumentów wysyłamy na adres:

The Registrar
European Court of Human Rights
Council of Europe
F-67075 Strasbourg cedex

Następnie skarga trafia do . Zadaniem Biura jest przekazanie wysłanych dokumentów do wydziału prawnego, który jest odpowiedzialny za państwo, którego dotyczy skarga.

Po tym, jak skarga zostanie przekazana do wydziału prawnego, prawnik zajmie się jej rozpatrywaniem oraz nadaniem numeru. Później skarga zostaje przekazana jednemu z sędziów Trybunału.

Skarga może być uznana za , czyli taką, w sprawie której Trybunał orzekał już wiele razy. Sprawami powtarzalnymi zajmuje się w składzie 3 sędziów.

Jeżeli skarga nie zostanie uznana za sprawę powtarzalną, wnioskiem zajmie się , która składa się z 7 sędziów.

Trybunał rozpatruje skargi w kolejności chronologicznej, uwzględniając oczywiście pilny charakter sprawy. Nikt jednak nie wie, jak długo może potrwać rozpatrywanie formularza. O decyzji ETPC w sprawie przeprowadzenia rozprawy wnioskodawca zostanie poinformowany. Warto wiedzieć, że wszystkie rozprawy są transmitowane na stronie Trybunału.

Postępowanie przed Trybunałem może zakończyć się , bowiem może zostać uznana za niedopuszczalną. W takim wypadku sprawa albo zostanie skreślona z listy spraw albo wszystkie dokumenty sprawy będą zniszczone.

Jeżeli postępowanie , oznacza to, że ETPC uznaje, iż doszło do naruszenia praw człowieka. Po tym, jak wyrok staje się ostateczny, Trybunał przekazuje cały komplet dokumentów do . Organ ten zajmuje się nadzorowaniem wykonywania orzeczeń wydanych przez ETPC.

Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Praw Człowieka 19 stycznia 1993 roku. Zgodnie z przepisami skargę można złożyć przeciwko tym działaniom, które nastąpiły po 30 kwietnia 1993 roku.