Adwokatów pomysł na 300 mln zł

Pod dokumentem złożonym we wtorek podpisało się 700 osób – przede wszystkim adwokatów i aplikantów adwokackich.

– – tłumaczy inicjator akcji adwokat Michał Szpakowski.

Jak podkreśla, na te cele przeznaczone ma być łącznie około 300 mln zł rocznie.

Kawał tortu

– – akcentuje mec. Szpakowski.

Jego zdaniem ustawodawca powinien zastanowić się nad wprowadzaniem – wzorem amerykańskiego Public Defenders Office – Korpusu Obrońców Publicznych. W korpusie uczestniczyć mieliby zarówno adwokaci, jak i radcy prawni udzielający pomocy prawnej na każdym etapie postępowania (w tym przed organami administracji publicznej i podatkowej oraz przed sądami powszechnymi i administracyjnymi).

– – opisuje Szpakowski.

Jakie byłyby zalety takiego tworu? Po pierwsze, sprawy trafiałyby do prawników, którzy świadczyliby pomoc prawną w ramach dobrowolnego, stałego stosunku zlecenia (za zryczałtowanym wynagrodzeniem). Jednocześnie prawnik świadczący usługi w korpusie nie musiałby rezygnować ze swojej praktyki. Po drugie, sprawa trafiłaby do prawnika, który specjalizuje się w danej gałęzi prawa. Po trzecie wreszcie, jeden pełnomocnik prowadziłby sprawę od początku (od porady prawnej w ramach nieodpłatnej pomocy) do końca.

„Jeśli skonsolidować kwoty przeznaczane na różnorakie systemy pomocy prawnej finansowanej przez państwo, kwota 300–360 milionów złotych stanowiłaby wystarczające środki na sfinansowanie prawie trzech tysięcy »etatów« w Korpusie Obrońców Publicznych” – czytamy w petycji.

Wystarczy dobrowolność

Ale entuzjazm wokół pomysłu nie jest bynajmniej powszechny.

– – komentuje adwokat Rafał Dębowski, sekretarz Naczelnej Rady Adwokackiej.

– – dodaje.

W ocenie mec. Dębowskiego pomysł, by powołać korpus obrońców publicznych w ramach samorządów zawodowych da się łatwo zrealizować bez tworzenia zinstytucjonalizowanej grupy. Wystarczy wprowadzić pełną dobrowolność prowadzenia spraw z urzędu. Wówczas w korporacjach powstaną listy osób chętnych i nie trzeba będzie tworzyć żadnego korpusu.

Przeciwny jest również Jerzy Kozdroń, wiceminister sprawiedliwości.

– – zauważa.

Pełen zwrot kosztów

Kolejny postulat dotyczy zwrotu kosztów adwokata/radcy prawnego – w razie wygrania sprawy – co do zasady w wysokości określonej umową prawnika z klientem (nie dotyczyłoby to umowy na success fee).

– – wskazuje adwokat Roman Kusz, wicedziekan Okręgowej Izby Adwokackiej w Katowicach.

I choć – jak mówi – sąd ma prawo podwyższyć stawkę minimalną nawet sześciokrotnie, w praktyce zdarza się to rzadko.

–– komentuje minister Kozdroń, podkreślając jednak, że trzeba zachować proporcje.

– – twierdzi minister Kozdroń.

Pomoc dla przedsiębiorcy

W petycji prawnicy apelują też o wprowadzenie pomocy prawnej dla osób znajdujących się w sporze z organami podatkowymi, przed którymi bardzo trudno bronić się bez specjalistycznej wiedzy.

Czwarty z postulatów mówi zaś o zwolnieniu od kosztów sądowych dla prowadzących działalność gospodarczą i spółek osobowych. W ocenie autorów petycji przedsiębiorcy powinni móc również liczyć na pełnomocników z urzędu.

„Obecnie orzecznictwo sądowe (...) w zdecydowanej większości wskazuje, że przedsiębiorcy nie należy się prawo do zwolnienia od kosztów postępowania ani prawo do skorzystania z pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, dlatego że przedsiębiorca powinien przewidzieć poniesienie takich kosztów i »zaplanować« środki na ten cel” – wyjaśniają autorzy petycji.

Jak podkreślają, „problem tkwi w tym, że szczególnie na początku wykonywania działalności gospodarczej trudno jest utworzyć taką rezerwę. Trudno również »zaplanować« wytoczenie albo uczestnictwo w sprawie sądowej czy spornej sprawie administracyjnej”.