Po pół roku od uchwalenia przepisów umożliwiających uniknięcie zapłaty za samowolę budowlaną są pierwsze prawomocne rozstrzygnięcia.
28 czerwca 2015 r. weszła w życie nowelizacja prawa budowlanego (Dz.U. z 2015 r. poz. 443 – dalej pr. bud.). Dała ona wojewodom i ministrowi finansów – jako organowi drugiej instancji – nowe uprawnienia. Dzięki odesłaniu zawartemu w art. 49c pr. bud. („do opłat legalizacyjnych stosuje się przepisy ordynacji podatkowej”) wolno im dziś:
● odroczyć termin płatności opłaty legalizacyjnej,
● rozłożyć jej zapłatę na raty, bądź
● umorzyć w całości lub w części.
Skorzystanie z tego mechanizmu jest możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem obywatela lub interesem publicznym.
Ważna nowelizacja
Zmiana stanowiła istotne novum. Jak wyjaśnia adwokat Mariusz Zając, partner w Kancelarii Zając Zarębski i Partnerzy, dotychczas umorzenie czy rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej nie było w ogóle możliwe. Surową linię orzeczniczą wyznaczył Naczelny Sąd Administracyjny m.in. wyrokiem z 13 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 794/12). Uznał wówczas, że do opłat związanych z samowolą nie można stosować przepisów ordynacji podatkowej dotyczących ulg. Efekt? Inwestorzy często znajdowali się w sytuacji, w której koszt legalizacji samowoli był zbliżony lub nawet wyższy niż koszt jej wzniesienia.
– – przypomina radca prawny Damian Buniak specjalizujący się w prawie budowlanym.
W ocenie NSA inna interpretacja przepisów, bardziej przyjazna obywatelom, nawet tym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i nieświadomym naruszenia, nie byłaby jednak właściwa.
– – tłumaczy mec. Zając.
– – tłumaczy mec. Buniak.
Jest ruch
Z pomocą przyszedł ustawodawca. Statystyki świadczą o tym, że nowe rozwiązanie działa.
– – wylicza Wiesława Dróżdż, rzecznik prasowy ministra finansów.
Szef resortu zdecydował o całkowitym umorzeniu opłaty legalizacyjnej m.in. w przypadku wielodzietnej rodziny z woj. warmińsko-mazurskiego. Dokonała ona rozbudowy domu jednorodzinnego, polegającej na dobudowie pomieszczenia o powierzchni ok. 32 mkw. bez pozwolenia. Z uwagi na niskie dochody (ok. 470 zł na osobę) rodzina nie była w stanie wnieść opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 tys. zł. Mimo tego wojewoda warmińsko-mazurski, rozpoznając w listopadzie 2015 r. jej sprawę, nie zdecydował się na skorzystanie z nowych kompetencji. 6-osobowa rodzina stanęła przed widmem rozbiórki części domu i konieczności ponownego mieszkania w jednym pokoju. Sprawa, dzięki m.in. interwencji posła Jerzego Wilka, trafiła jednak do ministra finansów. Ten 29 stycznia uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył w całości opłatę.
Warto jednak pamiętać, że skorzystanie z nowych rozwiązań nie zawsze będzie możliwe. Po pierwsze, nowelizacja skierowana jest do osób w trudnej sytuacji materialnej czy życiowej, i to od organu zależy jej ocena. Ważne są również aspekty techniczne: aby w ogóle została ustalona opłata legalizacyjna, o umorzenie której będzie mógł się starać inwestor, samowola musi nadawać się do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
– – wskazuje mec. Buniak.
Dopiero po spełnieniu tych przesłanek można wnosić, by wojewoda skorzystał z nowych uprawnień.
– – wyjaśnia mec. Zając.
Co jeszcze powinno się znaleźć we wniosku?
– – wylicza ekspert.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu