W nowym procesie karnym nie będzie przedłużenia terminu na złożenie apelacji

O rozważenie tej sprawy wnosił RPO w grudniu 2015 r. Chodzi o przypadki spraw karnych szczególnie skomplikowanych, gdzie uzasadnienie wyroku sądu I instancji jest bardzo obszerne, tj. liczy nieraz sto, a nawet tysiąc stron. I właśnie taka sprawa skłoniła rzecznika do podjęcia działań. Został o niej powiadomiony przez kilku senatorów, którzy wskazali na
postępowanie prowadzone przez Sąd Rejonowy w Szczecinie, w którym uzasadnienie wyroku liczyło dokładnie tysiąc dwieście stron, a jego napisanie zajęło sądowi blisko dziewięć miesięcy. I choć zgodnie z art. 423 par. 1 kodeksu postępowania karnego, uzasadnienie wyroku powinno być sporządzone w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku o jego sporządzenie, a w wypadku sporządzenia uzasadnienia z urzędu - od daty ogłoszenia wyroku, to jednak w sprawie zawiłej, w razie niemożności sprostania temu terminowi, prezes sądu może go przedłużyć.

Obrona - w stosunku do terminu apelacji - takiej możliwości już nie ma. Jest na to - zgodnie z art. 445 par. 1 k.p.k. - w każdym wypadku 14 dni biegnących od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem. I tak RPO próbował przekonać ministra, że „nie można wymagać od obrońcy przygotowania poprawnej i kompleksowej apelacji w sytuacji, gdy nie mógł w wystarczającym zakresie zapoznać się z uzasadnieniem wyroku.”

- - zgadza się z RPO sędzia Bartłomiej Przymusiński ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Resort sprawiedliwości nie widzi jednak potrzeby zmian w tym zakresie.

- - poinformowała Wioletta Olszewska z Wydziału Komunikacji Społecznej i Promocji Biuro Ministra Sprawiedliwości.

Adwokat Radosław Baszuk wskazuje jednak, że uzasadnienie wyroku liczące ponad sto stron najczęściej jest dokumentem w znacznej mierze sprowadzającym się do opisu materiału dowodowego, a nie jego analizy i ustaleń oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku.  - - tłumaczy mec. Baszuk.

Wyjaśnia dalej, że przyczyn takiej ewolucji dopatruje się w ugruntowanym już poglądzie sądów II instancji, który znalazł ostatnio potwierdzenie w dodanym art. 455a k.p.k., iż
niespełnienie wymogów określonych w art. 424 co do uzasadnienia wyroku, nie może stanowić samodzielnej przyczyny uchylenia wyroku.

- - podpowiada.

Sędzia Rafał Puchalski z Sądu Rejonowego w Jarosławiu przyznaje, że czternastodniowy termin na wniesienie apelacji w sprawie, w której sąd sporządzał obszerne uzasadnienie, może być znacznym wyzwaniem dla strony lub pełnomocnika.  - - mówi sędzia Puchalski.

I dodaje, że strona wnosząca apelację co do zasady jest w stanie uczynić to w przewidzianym dla niej terminie, a wyobraża sobie sporadyczne sytuacje, w których byłoby to znacznie utrudnione.

- - proponuje sędzia.

- - pointuje mec. Baszuk.

Ewa Maria Radlińska