Zwierzę nie jest rzeczą. Czyżby?

Teoretycznie zwierzęta w Polsce mają się nieźle. Tak przynajmniej można wnosić z lektury istniejącego lex generalis, czyli ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 856). Już ust. 1 art. 1 tej ustawy wyraźnie mówi o statusie zwierzęcia, które „jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę”. Ustawa nie ogranicza się do wymienienia katalogu czynów zabronionych – reguluje stosunek do zwierząt oparty na humanitarnym traktowaniu i prawach, a nie tylko reakcji na możliwe sytuacje. Podejmuje próbę zdefiniowania kluczowych pojęć, choćby właściwych warunków bytowania („rozumie się przez to zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku”, a więc zasadniczo bardzo bliskie pojęciu dobrostanu, czyli stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osiąganego we właściwych warunkach bytowania), szczególnego okrucieństwa („przedsiębranie przez sprawcę działań charakteryzujących się drastycznością form i metod, a zwłaszcza działanie w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na zwiększenie rozmiaru cierpień i czasu ich trwania”), pielęgnacji („wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej znosi ono warunki bytowania narzucone przez człowieka”) czy przeciążania zwierząt („zmuszanie do nadmiernego wysiłku energetycznego, nieodpowiadającego możliwościom kondycyjnym zwierzęcia ze względu na jego stan fizyczny i zdrowotny”).