wybory w Niemczech

Zwycięstwo wyborcze AfD, mimo że rozegrało się na szczeblu lokalnym w Saksonii-Anhalt, jest szeroko komentowane w całej Europie. Również w Polsce można odnieść wrażenie, że skala zainteresowania landowymi wyborami w RFN jeszcze nigdy nie była tak duża, a sposób komentowania wyników dowodzi fundamentalnej zmiany, jaka zaszła w postrzeganiu spraw międzynarodowych.

Politycy uwielbiają rytualnie potępiać zjawiska, których nawet nie próbują zrozumieć ani rozwiązać. Tymczasem zarówno zwycięstwo AfD w Saksonii-Anhalt, jak i kult Ratka Mladicia wśród Serbów nie wzięły się znikąd.

W Saksonii-Anhalt spektakularnie zwyciężyła AfD. Nie jest to zwycięstwo historyczne, bo jednak nie zdobyła absolutnej większości i musi się teraz zdecydować, czy wziąć władzę ze wsparciem ugrupowania postkomunistki Sahry Wagenknecht. Poczekamy, zobaczymy. Zanim to nastąpi, zapraszam Państwa na krótki spacer przez Saksonię-Anhalt i na trzy skojarzenia, które narzuciły mi się w jego trakcie.

Zakończyły się regionalne wybory do parlamentu kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Jak wynika z pierwszych sondaży exit poll z dużą przewagą wygrała je Alternatywa dla Niemiec (AfD). Prawicowo-populistyczna partia mogła uzyskać poparcie sięgające nawet 44 proc. - wynika z badania przeprowadzonego dla stacji ZDF.

Niemcy nie są już tym samym państwem, którym były jeszcze dwie-trzy dekady temu. Świadczy o tym to, co się dzieje w niemieckiej polityce na szczeblu federalnym, ale i przebieg tegorocznych wyborów lokalnych. Zmianę można streścić jako koniec dziedzictwa Jürgena Habermasa i powrót do bismarckowskiego Realpolitik. Śmierć 96-letniego lewicowego filozofa i socjologa dobrze puentuje tę przemianę.

Czy Niemcy potrafią jeszcze zmienić obrany geopolitycznie kurs? Wizyty Friedricha Merza w Chinach i USA pokazują raczej kontynuację starej logiki niż nową strategię. A wynik wyborów w Badenii-Wirtembergii sugeruje, że rządzący w Berlinie wciąż próbują kupić czas zamiast podjąć ryzyko.

Chociaż niemieccy chadecy liczyli na znacznie lepszy wynik niż 29 proc. poparcia, to i tak mogą mieć powody do zadowolenia. Sojusz Sahry Wagenknecht ani liberałowie z Wolnej Partii Demokratycznej nie przekroczyli progu wyborczego, dzięki czemu do utworzenia koalicji liderowi Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) Friedrichowi Merzowi wystarczy połączenie sił z Socjaldemokratyczną Partią Niemiec.

Kwiatkowska: Niemcy nie są wyjątkowym państwem, wszyscy w Europie jedziemy na jednym wózku i potrzebne nam współdziałanie

Żeby obronić główny nurt polityki przed AfD, po niedzielnych wyborach siły będą prawdopodobnie musiały połączyć aż trzy partie.

W najbliższą niedzielę w Niemczech odbędą się przyspieszone wybory. Jak opisać towarzyszący im stan ducha i sondaży? Na myśl przychodzi kwestia wypowiedziana przez Anatolija Diatłowa (w tej roli Paul Ritter) w serialu HBO „Czarnobyl”, czyli: „3.6 roentgen, not great, not terrible” („3,6 roentgenów, nie jest dobrze, nie jest źle”). Te słowa padają już po tym, jak doszło do stopienia prętów, a potem wybuchu całego reaktora, a używany przez obsługę licznik Geigera wskazywał tylko 3,6 roentgenów, bo zabrakło mu podziałki.