TDNDGP WEEKEND

O węglu w Polsce się nie rozmawia. O nim się krzyczy, ironizuje, dowcipkuje, dramatyzuje, przesadza albo wymądrza i poucza. A może by tak właśnie porozmawiać?

Polski rząd zapowiedział wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy. I słusznie. Tylko że walka o to, żeby z pracą było lepiej, to zadanie trudniejsze, niż się wydaje.

Dla osób poszukujących skróconej narracji o ostatnim kryzysie finansowym stworzony został, całkiem zgrabnie, film „Big Short”. Opowiada on ostatnie miesiące hossy sprzed 2008 r. oczami kilku osób z sektora finansowego, którym udało się przewidzieć nadchodzącą katastrofę. Dowiadujemy się z niego, że „winna jest chciwość i brak regulacji”.

Najważniejsze historie świata to opowieści o dojrzewaniu. Na przykład „Harry Potter”. Ale też opowieść Platona z dialogu „Państwo”, w której ludzie (opowiada Sokrates) od dziecka siedzą w głębokiej jaskini, skuci tak skutecznie, że mogą jedynie patrzeć na jej tylną ścianę. Na tej ścianie zaś widzą cienie – cienie cieni prawdziwych rzeczy. Do głowy tym więźniom nie przyjdzie, że są więźniami, a już na pewno nie można ich przekonać, że cień kota nie jest prawdziwym kotem, a smętny poblask jaskiniowego ognia nie jest słońcem. Dojrzeć to tyle, co zrzucić kajdany i wypełznąć z jaskini do świata rzeczy prawdziwych; dać się oślepić słońcu i zacząć głaskać prawdziwe koty. Dojrzeć to zamienić pozór na prawdę.

Są produkty, które – pomimo ogromnej konkurencji – zawsze kojarzą się z konkretnymi markami. Dajmy na to scyzoryki – możecie wybierać spośród tysięcy firm, kształtów, kolorów i ostrzy, a mimo to „prawdziwy” jest tylko jeden: czerwony szwajcarski Victorinox z logo krzyżyka na tarczy. Albo maszynki do golenia – szczerze mówiąc, nie potrafię wymienić żadnego ich producenta poza Gillette. Dresy? O ile się orientuję, nie szyje ich nikt poza Adidasem. Jeżeli zaś chodzi o karabin, to w mojej ograniczonej świadomości istnieje wyłącznie Kałasznikow. Wakacje to synonim słowa „Grecja”, a jakikolwiek porządny sprzęt do kopania w ziemi to po prostu Caterpillar.

Nie potrafimy dokonać samooceny bez porównania z Berlinem czy Paryżem. To zamknięte koło i dlatego też tkwimy na peryferiach, także mentalnych. Pozostaniemy tam, dopóki nie nauczymy się definiować siebie przez własne oczekiwania i osiągnięcia, bez oglądania się na metropolie.

Pamiętacie te zarzuty wobec prawicy prowadzącej wojnę z rządami PO? Że oczernia i kłamie, a jej rozdęta do granic absurdu propaganda kompletnie oderwała się od rzeczywistości? Dziś role się odwróciły. Zwolennicy KOD weszli w buty politycznych przeciwników i stosują te same metody. Zero refleksji, tylko histeria.

Stronnictwo patriotów, w imię wzmocnienia państwa, podstępnie narzuciło obywatelom konstytucję. Przerażeni demokraci słali więc apele do europejskich stolic, błagając o ratowanie wolności. Szczęściem w jednej ich wysłuchano.

Homeopaci wierzą w to, że woda pamięta, z jakimi substancjami miała kontakt w przeszłości. To nadaje jej właściwości: dobra przeszłość daje te pożądane, złe pochodzenie szkodzi. Choć nauka nie wspiera homeopatii, to badacze dysponują metodami umożliwiającymi zajrzenie w przeszłość wody.

W wypowiedziach różnych polityków oraz w tekstach programowych niektórych partii pojawia się od czasu do czasu pojęcie wspólnoty. Sugeruje się w nich, że utraciliśmy w Polsce poczucie wspólnotowości i najwyższa pora, aby coś z tym zrobić. W tle tych wypowiedzi kryje się przekonanie, że wspólnota jest czymś cennym. W odróżnieniu od niektórych krytyków owych tęsknot do wspólnoty, wyprowadzających swoją niechęć z ultraliberalnej wizji politycznej (jak np. prof. J. Majcherek, stały publicysta „Gazety Wyborczej”), uważam, że jest w nich coś dobrego. Zgadzam się z nimi, że wspólnota jest rzeczą cenną i warto ją chronić czy budować. W tym też sensie zgadzam się z tym rysem myśli konserwatywnej i – co ciekawe – myśli lewicowej, w którym akcentowało się rolę wspólnoty jako pożądanego środowiska życia człowieka.