Rafał Woś

W czasach, gdy wszystko można kupić jednym kliknięciem (co ostatecznie przyjdzie w paczce, to już inna historia), łatwo zapomnieć, jak fundamentalnie ważna była kiedyś dla gospodarki i handlu instytucja targu. Nundinae, forum, foire, fair, messe.

Żyjący w V w. p.n.e. Sun Zi napisał, że na zwycięstwo wpływ mają ziemia oraz niebo. Ziemią chiński strateg nazywał te rzeczy, na które mamy wpływ; a niebo to dla niego to wszystko, co znajduje się poza naszą kontrolą. Nowa, ciekawa praca australijskich ekonomistów dowodzi, że we współczesnym kapitalizmie nieba jest więcej niż kiedykolwiek.

Jeśli zdarzyło wam się śledzić fazę grupową piłkarskiego mundialu, to trafiliście być może na jeden z trzech meczów reprezentacji Haiti. Wyspiarze wiele nie osiągnęli, ale i tak sam ich start był pewną sensacją. Bo Haiti uchodzi za kraj fantomowy albo upadły – zależnie od przyjętej terminologii.

Obecne pulsowanie klimatu jest – oczywiście – wywołane przez człowieka, natomiast gdy klimat pulsował 3,5 tys. albo 7 tys. lat temu, działo się to bez udziału człowieka? Absurd. Podobnie jak wmawianie nam, że zmianom klimatu należy zapobiegać. Podczas gdy cała wiedza o dziejach naszego gatunku pokazuje raczej, że do tych zmian trzeba się adaptować.

Dziś będzie o projekcie „Skarbiec”. Jego cel – jak wszystko u Donalda Trumpa – jest wyjątkowo śmiały. „Skarbiec” („Vault”) ma zabezpieczyć USA i ich sojuszników przed sytuacją, w której wrogie imperia odcinają im dostęp do kluczowych minerałów. Czy się uda?

Kto właściwie stoi za rozwojem technologii sztucznej inteligencji? Czy są to hiper-turbo korporacje z grupy GAFAM (Google/Alphabet – Amazon – Facebook/Meta – Apple – Microsoft)? Czy raczej rządy Ameryki oraz (z drugiej strony) Chin? A może oni wszyscy działają wspólnie i w porozumieniu?

Półprzewodniki bywają nazywane ropą XXI w. A to dlatego, że bez nich trudno w dzisiejszej gospodarce cokolwiek zbudować. Nic dziwnego, że na naszych oczach trwa regularna wojna ekonomiczna na subsydia o ten właśnie rynek.

Miliardy publicznych subsydiów pompowanych przez Unię Europejską w zieloną transformację zostały w ogromnej części zmarnowane. Ideologiczny przymus zazieleniania zlikwidował normalne rynkowe bezpieczniki, które alarmują, gdy jakaś inwestycja jest niezbyt rokująca - pisze Rafał Woś.

Czy można być całkiem sporym producentem ropy naftowej, nienajgorzej zarządzać jej wydobyciem i mimo to utknąć w pułapce średniego wzrostu? Przy okazji dając się przegonić w rozwoju sąsiadom mniej zamożnym w surowce?