GIP

Nieco ponad trzy miesiące obowiązywania głośnej nowelizacji rozszerzającej uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy zaowocowały 26 interpretacjami indywidualnymi wskazującymi zatrudniającym czy przedstawiony przez nich we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Pomimo, że interpretacje te są wiążące jedynie w sprawie w której zostały wydane stanowią one doskonałe źródło wiedzy o tym, na jakie elementy urzędnicy najbardziej zwracają uwagę przy kwalifikacji prawnej stosunku. Poniżej przedstawiamy krótkie podsumowanie wybranych rozstrzygnięć. Pełna treść wszystkich interpretacji dostępna jest na rządowej stronie https://www.gov.pl/web/pip/interpretacje.

Uczelnia planująca powierzyć prowadzenie zajęć na studiach podyplomowych na podstawie umowy-zlecenia nie może rozstrzygać o charakterze współpracy samym zapisem w kontrakcie. Główny Inspektor Pracy uznał, że w opisanym przypadku organizacja zajęć, podporządkowanie regułom uczelni i powtarzalność pracy przemawiają za stosunkiem pracy. Sama swoboda wykładowcy w doborze metod czy rozliczanie go za godziny nie przesądzają o cywilnoprawnym charakterze umowy.

Czy przedsiębiorca może legalnie zatrudnić radcę prawnego do obsługi swojej firmy na podstawie umowy cywilnoprawnej, zamiast zawierać z nim umowę o pracę? Główny Inspektor Pracy wydał interpretację indywidualną, która rozwiewa wątpliwości w tej sprawie. Odpowiedź może zainteresować wielu przedsiębiorców korzystających ze stałej obsługi prawnej.

Czy osoby, które w imieniu firmy opiekują się podopiecznymi w Niemczech, muszą pracować na etacie? Główny Inspektor Pracy uznał, że w opisanym przez zakład pracy modelu współpracy nie ma stosunku pracy. Interpretacja dotyczy jednak konkretnego stanu faktycznego i konkretnego wzoru umowy. Poniżej szczegóły, które zdecydowały o takiej a nie innej decyzji.

Samo wykonywanie zabiegów w lokalu kliniki i korzystanie z jej sprzętu nie przesądza jeszcze o etacie. W interpretacji indywidualnej nr 18 Główny Inspektor Pracy uznał, że opisany model współpracy spółki z lekarzem prowadzącym indywidualną praktykę nie spełnia przesłanek stosunku pracy. Znaczenie miały przede wszystkim zawodowa niezależność lekarza, brak bieżącego podporządkowania i sposób rozłożenia ryzyka. Trzeba jednak pamiętać, że ocena dotyczy jednak warunków przedstawionych we wniosku.

PIP nie zakazuje automatycznie zawierania umów cywilnoprawnych. Tak wynika z wydawanych interpretacji indywidualnych. Poddaje za to rynek testowi prawnemu opartemu na orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Możliwość samodzielnego wyboru dni pracy przez zleceniobiorcę wcale nie musi wykluczać istnienia stosunku pracy – tak wynika z pierwszych interpretacji indywidualnych wydanych przez Głównego Inspektora Pracy. Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy z branży piekarniczej, który zatrudniał studentów oraz kierowców na podstawie umów zlecenia. Choć obie grupy pracowały w podobnie elastycznym systemie, GIP ocenił ich sytuację diametralnie inaczej.

Firma planowała stworzyć platformę internetową, przez którą osoby fizyczne mogłyby samodzielnie wybierać krótkie zlecenia – sprzątanie, obsługę magazynu czy pracę przy kasie – realizowane u różnych klientów agencji. Cały model miał opierać się na umowach cywilnoprawnych. Główny Inspektor Pracy ocenił jednak sprawę inaczej: to nie zlecenie, a klasyczna praca tymczasowa, objęta pełną ochroną Kodeksu pracy. Analizujemy interpretację indywidualną Głównego Inspektora Pracy z dnia 3 sierpnia 2026 r.

Stało się to, czego obawiali się pracodawcy. Marcin Stanecki, dotychczasowy szef PIP, traci stanowisko w momencie, gdy wdrażana jest reforma PIP.

Już w środę Rada Ochrony Pracy (ROP) zajmie się wnioskiem w sprawie odwołania Głównego Inspektora Pracy. Ostateczna decyzja w tej sprawie nalezy jednak do Marszałka Sejmu.

Ugoda przed sądem, czy dłuższy termin na odwołanie do GIP – to zakłada nowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw z 16 października, będący wynikiem zakończonych konsultacji i uzgodnień międzyresortowych. Niestety nie wszystkie zmiany są korzystne dla pracodawców.

Pracodawcy nie muszą się obawiać, że poniosą karę za nieprzesłanie kopii umowy zawartej z cudzoziemcem do urzędu, który wydał zezwolenie na pracę lub wpisał oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji. Jest oficjalne stanowisko w tej sprawie wydane przez głównego inspektora pracy.

Zdaniem GIP, jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego za pracę w wolną niedzielę, przysługuje 
100-proc. dodatek. W przypadku soboty oznacza to powstanie godzin ponadwymiarowych płatnych zwykłą stawką, chyba że został przekroczony limit umowny. Inaczej wynika z orzeczeń NSA

Te pierwsze kończą się o godz. 23.59, także gdy praca jest zmianowa. Z kolei te drugie muszą być udzielane tak jak urlopy wypoczynkowe na doby pracownicze, a nie na dni kalendarzowe

Związkowa Alternatywa postuluje stworzenia służby mundurowej i działu prokuratorskiego w Państwowej Inspekcji Pracy oraz wprowadzenie związkowców do tej instytucji. W rozmowie z Gazetą Prawną Marcin Stancecki, Główny Inspektor Pracy odniósł się do tego pomysłu i wskazał, że obecna ustawa nie przystaje do realiów współczesnego świata. 

Zgłoszenia sygnalistów będą mogły dotyczyć także prawa pracy. Jednak to bardzo szeroki obszar, który dopisano do projektu ustawy o ochronie sygnalistów bez konsultacji – alarmuje główny inspektor pracy (GIP).

Szerokim echem odbija się niedawne stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy w sprawie różnicowania wynagrodzeń pracowników („GIP: pensje zróżnicowane ze względu na lokalizację mogą być naruszeniem zasady równego traktowania” , Kadry i Płace z 23 września 2021 r., DGP nr 185). GIP wprawdzie nie przedstawił kategorycznego stanowiska, ale używając słów „wydaje się”, że pracodawca „może narazić się” na zarzut dyskryminacji, zostawia pole do dyskusji. Z pewnością stanowisko nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że różnicowanie wynagrodzeń pracowników na podstawie kryterium geograficznego będzie stanowić dyskryminację. Tymczasem w niektórych przypadkach to właśnie zrównanie wynagrodzeń pracowników tej samej sieci, lecz zatrudnionych w różnych lokalizacjach, prowadzi do faktycznych nierówności.

W uzasadnionych przypadkach okręgowy inspektor pracy lub jego zastępca mogą podjąć decyzję o niebadaniu wypadków zaistniałych podczas pracy zdalnej – w szczególności gdy ze wstępnych informacji wynika wprost, że w związku z tymi zdarzeniami nie miało miejsca naruszenie przepisów bhp i uprawnień poszkodowanych do świadczeń.

Marszałek Sejmu Elzbieta Witek w czwartek powołała Andrzeja Kwalińskiego na urząd Głównego Inspektora Pracy. Kwaliński od ponad 30 lat jest związany zawodowo z inspekcją pracy, przez ostatnie trzy lata był wiceszefem PIP.