Przełom w aferze Zondacrypto. Waldemar Żurek zapowiada ujawnienie dowodów

Waldemar Żurek, pytany we wtorek w Sejmie o postępowanie dotyczące Zondacrypto, potwierdził, że śledczy osiągnęli istotny etap sprawy. Jak zaznaczył, od kilku miesięcy prowadzone są intensywne czynności, a zgromadzone dowody mają zostać przedstawione szerzej w ciągu najbliższych tygodni.

Minister zapowiedział jednocześnie komunikat prokuratury, zastrzegając, że na obecnym etapie jego treść będzie ograniczona. Powodem jest trwające postępowanie i konieczność ochrony materiału dowodowego. Żurek wskazał jednak, że prokuratura dysponuje już ustaleniami, które będzie mogła ujawnić po zakończeniu kolejnych czynności.

Zapowiedź ministra pojawia się w momencie, gdy śledztwo obejmuje już znacznie szerszy zakres niż w chwili jego wszczęcia. Prokuratura bada nie tylko przepływy finansowe związane z platformą i los środków klientów, lecz również okoliczności powstania oraz funkcjonowania giełdy i relacje pomiędzy osobami uczestniczącymi w jej działalności.

Śledztwo Zondacrypto od oszustwa do prania pieniędzy

Postępowanie zostało wszczęte 17 kwietnia 2026 r. w Prokuraturze Regionalnej w Katowicach. Dotyczy podejrzenia wprowadzania klientów w błąd co do możliwości kupowania i przechowywania walut tradycyjnych oraz kryptowalut na platformie, a w konsekwencji doprowadzania ich do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem.

Drugi zasadniczy wątek obejmuje podejrzenie prania pieniędzy. Śledczy analizują przyjmowanie, przechowywanie oraz transferowanie środków, które mogły pochodzić z przestępstw popełnianych na szkodę klientów. Badany okres rozpoczyna się w 2022 r., a czynności dotyczą działań podejmowanych na terenie całej Polski. W momencie wszczęcia postępowania wartość szkody była szacowana na co najmniej 350 mln zł.

Jednym z istotnych elementów sprawy jest także około 4500 bitcoinów przechowywanych według ustaleń na tak zwanym zimnym portfelu. Prokuratura informowała, że właściciel giełdy wskazywał, iż od 2022 r. platforma nie miała do niego dostępu, a informacja ta miała nie zostać przekazana klientom.

Tysiące zawiadomień i ponad 250 TB danych

Skala postępowania szybko rosła. Według danych opublikowanych przez Prokuraturę Regionalną w Katowicach do 22 czerwca zarejestrowano ponad 3600 zawiadomień o przestępstwie. Przesłuchano blisko tysiąc pokrzywdzonych oraz 40 innych osób mających wiedzę istotną dla prowadzonego postępowania.

Śledczy zabezpieczyli 162 urządzenia elektroniczne oraz ponad 250 TB danych pochodzących z serwerów produkcyjnych Zondacrypto. Wykonano także 63 postanowienia dotyczące przeszukań oraz żądania wydania rzeczy. Czynności prowadzono zarówno w mieszkaniach, jak i w siedzibach podmiotów gospodarczych na terenie kraju.

Zakres sprawy od początku wymagał współpracy międzynarodowej. 28 maja utworzono polsko-estoński wspólny zespół śledczy JIT, którego zadaniem jest wymiana dowodów i koordynowanie działań operacyjnych prowadzonych w obu państwach. Polscy prokuratorzy rozpoczęli również współpracę z organami wymiaru sprawiedliwości Monako. Kierowane były także Europejski Nakaz Dochodzeniowy oraz wnioski o pomoc prawną dotyczące Włoch i Szwajcarii.

Cztery miliony euro zablokowane we Francji

Kolejne istotne czynności przeprowadzono latem. Prokuratura zabezpieczyła i poddała analizie korespondencję prowadzoną pomiędzy pracownikami Zondacrypto za pośrednictwem komunikatorów, w tym Telegrama i Slacka.

Jednocześnie wydano decyzję dotyczącą 4 mln euro, czyli według ówczesnego kursu ponad 17,3 mln zł, znajdujących się na rachunku bankowym we Francji. Pieniądze miały pochodzić z transakcji związanej z przeniesieniem własności spółki zarejestrowanej w Monako, której udziałowcami były osoby znajdujące się w zainteresowaniu śledczych.

Prokuratura uznała, że istnieje podejrzenie, iż operacja mogła stanowić jeden z etapów prania pieniędzy pochodzących z przestępstw na szkodę klientów Zondacrypto. Francuski wymiar sprawiedliwości nakazał zajęcie środków i umieszczenie ich na rachunku depozytowym. Postępowanie zostało przedłużone do 17 stycznia 2027 r.

Zondacrypto i zaginięcie Sylwestra Suszka w jednym śledztwie

Najważniejsza zmiana organizacyjna nastąpiła 30 lipca. Śledztwo dotyczące działalności Zondacrypto zostało włączone do postępowania prowadzonego przez Śląski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Katowicach w sprawie zaginięcia Sylwestra Suszka.

Prokuratura wskazywała na związek podmiotowy i przedmiotowy między obiema sprawami. Śledczy analizują okoliczności powstania i działalności giełdy BitBay, która po zmianach właścicielskich i rebrandingu funkcjonowała jako Zondacrypto. Ustalenia dotyczące biznesu mogą mieć znaczenie dla wyjaśnienia, co stało się z jego założycielem.

Sylwester Suszek zaginął w marcu 2022 r., mając 33 lata. Ostatni raz był widziany w bazie paliwowej w Czeladzi. W tym miejscu po raz ostatni miał również logować się jego telefon. Według wcześniejszych ustaleń medialnych w dniu jego zaginięcia na terenie obiektu występowały problemy z monitoringiem.

W sprawie zaginięcia Suszka Marianowi W. przedstawiono zarzut pozbawienia go wolności. Ten sam mężczyzna pojawia się również w odrębnym postępowaniu dotyczącym nielegalnego obrotu paliwami oraz wyłudzeń VAT. Według informacji prokuratury dokumentowane fikcyjne transakcje miały mieć łączną wartość blisko 1,3 mld zł, natomiast na rachunki podmiotów związanych z nielegalnym procederem miało trafić łącznie około 1,5 mld zł.

Przemysław Kral i nowe doniesienia o współpracy z prokuraturą

Dodatkowym elementem, który może mieć znaczenie dla zapowiadanego przez Waldemara Żurka przełomu, są najnowsze informacje dotyczące Przemysława Krala. „Rzeczpospolita”, powołując się również na ustalenia TVP Info, podała, że szef Zondacrypto składa prokuraturze obszerne wyjaśnienia. Według tych doniesień miał uzyskać status tak zwanego małego świadka koronnego.

To istotne rozróżnienie prawne. Nie chodzi o klasycznego świadka koronnego wyłączonego z odpowiedzialności na zasadach odrębnej ustawy, lecz o mechanizm przewidziany w Kodeksie karnym, pozwalający na nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy, który ujawnia przed organami ścigania istotne informacje dotyczące innych uczestników przestępstwa i okoliczności jego popełnienia.

Informacje o zakresie wyjaśnień Krala oraz ich znaczeniu dla postępowania nie zostały dotychczas szczegółowo ujawnione przez prokuraturę. Dlatego ewentualne powiązanie tych czynności z zapowiadanym przez Żurka przełomem należy na obecnym etapie traktować jako możliwość, a nie potwierdzony przez śledczych fakt.

Śledztwo Zondacrypto obejmujące kilka państw

Dotychczasowy przebieg postępowania pokazuje, że śledczy muszą jednocześnie analizować dane elektroniczne, przepływy blockchainowe, rachunki bankowe, działalność podmiotów zagranicznych i zeznania tysięcy osób. Jeszcze w maju prokuratura informowała, że wystąpiła do ponad 100 największych giełd kryptowalut na świecie o zabezpieczenie danych i ujawnionych środków. Funkcjonariusze Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości analizowali również przepływy między Zondacrypto a innymi platformami oraz portfele kryptowalutowe przypisywane giełdzie.

Właśnie na tym tle zapowiedź ministra sprawiedliwości z 25 sierpnia nabiera szczególnego znaczenia. Żurek nie ujawnił, czego dokładnie dotyczy przełom ani jakie dowody zgromadzono. Zapowiedział jednak, że opinia publiczna ma poznać je w perspektywie najbliższych tygodni.

Źródła:

• Onet, „Waldemar Żurek o Zondacrypto: jest przełom w śledztwie”, 25 sierpnia 2026 r.
• Prokuratura Regionalna w Katowicach, komunikat o wszczęciu śledztwa w sprawie Zondacrypto, 17 kwietnia 2026 r.
• Prokuratura Regionalna w Katowicach, informacja o czynnościach w sprawie Zondacrypto, 12 maja 2026 r.
• Prokuratura Regionalna w Katowicach, aktualizacja postępowania z 22 czerwca 2026 r.
• PAP, informacja o przedłużeniu śledztwa, 27 lipca 2026 r.
• TVN24, informacje o zabezpieczeniu 4 mln euro i czynnościach międzynarodowych.
• „Rzeczpospolita”, informacje dotyczące wyjaśnień Przemysława Krala.
• – komunikat dotyczący połączenia postępowań w sprawie Zondacrypto i zaginięcia Sylwestra Suszka.