Od czasu pandemii praca zdalna na stałe wpisała się w polski rynek pracy. Jednak po kilku latach eksperymentów ustawodawca doprecyzował przepisy, które dziś precyzyjnie określają, kiedy i jak można wykonywać obowiązki poza siedzibą firmy. Sprawdź, jakie zasady obowiązują w 2025 roku i na co szczególnie warto zwrócić uwagę.
1. Praca zdalna tylko za zgodą obu stron
Podstawową zasadą jest to, że praca zdalna może być wykonywana wyłącznie za porozumieniem pracownika i pracodawcy. Może zostać uzgodniona już przy zawieraniu umowy o pracę lub w trakcie zatrudnienia – na wniosek jednej ze stron.
Pracodawca nie może jednostronnie narzucić pracy zdalnej, chyba że zachodzą szczególne okoliczności: np. stan nadzwyczajny, zagrożenie epidemiczne lub sytuacja, gdy zapewnienie bezpiecznych warunków pracy w zakładzie jest czasowo niemożliwe.
2. Rodzaje pracy zdalnej: stała, okazjonalna i hybrydowa
Kodeks pracy przewiduje trzy główne formy pracy zdalnej:
- stała – wykonywana regularnie, np. w pełnym wymiarze z domu,
- hybrydowa – częściowo w siedzibie pracodawcy, częściowo zdalnie,
- okazjonalna – do 24 dni w roku, na wniosek pracownika, np. w sytuacjach rodzinnych.
W praktyce to właśnie model hybrydowy jest najczęściej wybierany – pozwala łączyć elastyczność z kontrolą efektywności.
3. Obowiązki pracodawcy przy organizacji pracy zdalnej
Pracodawca ma obowiązek:
- zapewnić pracownikowi narzędzia i materiały potrzebne do pracy (sprzęt komputerowy, oprogramowanie, akcesoria),
- pokrywać koszty związane z energią elektryczną i łączem internetowym – poprzez ryczałt lub ekwiwalent,
- opracować regulamin pracy zdalnej, który określa zasady jej wykonywania, sposób kontroli, ochronę danych i bezpieczeństwo informacji,
- przeszkolić pracownika z BHP, w tym z zasad ergonomicznej organizacji stanowiska w domu.
Jeżeli pracownik używa własnego sprzętu, powinno to być zapisane w umowie lub porozumieniu, z określeniem zasad rekompensaty.
4. Kontrola pracownika i ochrona danych
Choć praca zdalna odbywa się poza biurem, pracodawca ma prawo kontrolować wykonywanie obowiązków – w sposób nienaruszający prywatności. Kontrola może dotyczyć zarówno czasu pracy, jak i przestrzegania zasad bezpieczeństwa danych.
Z tego względu niezwykle ważne jest stosowanie zabezpieczeń IT – szyfrowania, haseł, sieci VPN i aktualnego oprogramowania antywirusowego. Naruszenie zasad ochrony danych osobowych może prowadzić do odpowiedzialności dyscyplinarnej lub nawet finansowej.
5. Praca zdalna a wypadek przy pracy
Pracownik wykonujący obowiązki z domu jest chroniony tak samo jak w biurze. Wypadek przy pracy zdalnej podlega tym samym zasadom – wymaga zgłoszenia, postępowania wyjaśniającego i ewentualnego protokołu powypadkowego.
Dlatego istotne jest, by pracownik dokładnie określił miejsce, w którym wykonuje pracę, a pracodawca zapoznał się z warunkami BHP (np. na podstawie oświadczenia).
6. Kiedy pracodawca może cofnąć zgodę na pracę zdalną
Zgoda na pracę zdalną nie jest nieodwołalna. Pracodawca może cofnąć jej udzielenie, jeśli wystąpią uzasadnione przyczyny, np. spadek efektywności, potrzeba częstych spotkań zespołowych lub naruszenie zasad bezpieczeństwa informacji.
W takim przypadku należy zapewnić pracownikowi odpowiedni czas na powrót do pracy stacjonarnej – zazwyczaj minimum 7 dni.
Podsumowanie: elastyczność z obowiązkami po obu stronach
Praca zdalna daje wiele korzyści – oszczędność czasu, mniejsze koszty dojazdu i większy komfort. Ale wymaga też wzajemnego zaufania i jasnych zasad. Pracodawca powinien zadbać o transparentne procedury i bezpieczeństwo, a pracownik – o odpowiedzialne wykonywanie obowiązków.
W 2025 roku praca zdalna to już nie przywilej, lecz stały element współczesnych relacji pracowniczych, w których elastyczność idzie w parze z profesjonalizmem.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu