Ruchomy czas pracy nie oznacza pełnej elastyczności. Pracodawca powinien ustalić jasne zasady

Ruchomy czas pracy rządzi się określonymi zasadami

Ruchomy czas pracy to rozkład, który może być stosowany w każdym systemie czasu pracy. Obowiązujące przepisy przewidują dwa jego warianty:
1) wyznaczenie godzin pracy przez pracodawcę,
2) wyznaczenie przez pracodawcę granic, w ramach których pracownik sam może podjąć decyzję o godzinie rozpoczęcia i zakończenia pracy.
Pierwszy z nich został uregulowany w art. 140¹ § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w którym wskazano, że rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Oznacza to, że część pracowników zatrudnionych w zakładzie może świadczyć pracę w godzinach od 7 do 15, a część od 9 do 17. Harmonogram pracy może być w takiej sytuacji ustalany przed rozpoczęciem miesiąca, a pracownicy mogą pracować „na zmianę” – w jednym miesiącu rozpoczynać pracę o godzinie 7, a w kolejnym o 9. Z kolei regulacje dotyczące drugiego wariantu tego rozkładu znajdziemy w kolejnym paragrafie, w którym ustawodawca wskazał, że rozkład czasu pracy może przewidywać przedział czasu, w którym pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w dniu, który zgodnie z tym rozkładem jest dla pracownika dniem pracy. W takiej sytuacji pracodawca wyznacza granice rozpoczęcia pracy np. pomiędzy godziną 7 a 9 rano. Pracownicy we własnym zakresie decydują o tym, o której godzinie rozpoczną pracę w danym dniu, co pozwala im na dostosowanie momentu jej rozpoczęcia i zakończenia do bieżących potrzeb osobistych, np. godziny odprowadzenia czy odbioru dziecka ze szkoły, czy też wizyty u lekarza.

POLECAMY: Nowe przepisy antymobbingowe. Jaka rola służby BHP?

Trzeba uważać na normy czasu pracy

W przypadku drugiego z wariantów ruchomego czasu pracy pracodawca może zastosować dwa rozwiązania – wymagać od pracowników by deklarowali, o której godzinie we wskazanym przedziale będą rozpoczynali pracę i oczekiwać wywiązania się z tych zobowiązań, albo pozwalać pracownikom na dopasowanie na bieżąco godziny rozpoczęcia pracy w danym dniu. Zastosowanie któregokolwiek z tych rozwiązań nie wyklucza możliwości wydania w razie potrzeby polecenia stawienia się do pracy o godzinie wskazanej przez pracodawcę.
Stosując ruchomy czas pracy należy pamiętać o tym, że bez względu na to, z którym ze wskazanych wariantów rozkładu mamy do czynienia, wykonywanie pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, czyli pracownikowi przysługuje:
1) w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku,
2) w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
Jednak co istotne, w przypadku zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy, tygodniowy nieprzerwany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin niż 35, jednak nie może być krótszy niż 24 godziny. Co więcej, odpoczynek powinien przypadać w niedzielę. Wyjątkiem są przypadki pracy dozwolonej w niedzielę.
Z punktu widzenia rozliczania czasu pracy należy pamiętać również o tym, że w rozkładzie ruchomego czasu pracy ponowne wykonywanie pracy w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych. Jednak jak przyjmuje się w praktyce, chodzi tu o wykonywanie pracy zgodnie z harmonogramem. Jeśli jednak dojdzie do wezwania pracownika do pracy przed czasem wynikającym z rozkładu, nadgodziny powstaną na ogólnych zasadach. Na przykład, gdy praca w zakładzie rozpoczyna się między godziną 7 a 10, a pracownicy na bieżąco decydują o momencie rozpoczęcia pracy w danym dniu i nie mają obowiązku informowania o tym pracodawcy, to może dojść do sytuacji, w której jednego dnia pracownik stawi się w pracy o godzinie 10 i będzie świadczył ją do 18, a w kolejnym dniu przyjdzie do zakładu już o 8 rano. To sprawi, że w ciągu jednej doby pracowniczej rozpocznie pracę dwukrotnie. Nie będzie to jednak oznaczało świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych.

POLECAMY: Na e-rekrutację dla urzędników poczekamy jeszcze trochę