Sezon grzewczy 2026/2027 ruszył, a węgiel wciąż jest wykorzystywany do ogrzewania setek tysięcy polskich domów. Zakup kilku ton opału oznacza wydatek liczony w tysiącach zł, szczególnie dotkliwy dla osób o niskich dochodach, właścicieli starszych, nieocieplanych budynków i emerytów. Czy można jeszcze dostać dopłatę do węgla? Na jakie formy pomocy można liczyć w 2026 roku? Czy wróci dodatek węglowy?
Ile domów w Polsce wciąż ogrzewanych jest paliwami stałymi?
Choć udział węgla w ogrzewaniu gospodarstw domowych systematycznie spada, paliwa stałe wciąż odgrywają ogromną rolę, szczególnie w domach jednorodzinnych. Najnowsze dane Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków pokazują, że według stanu na 22 września 2026 roku 3,57 miliona domów jednorodzinnych korzysta wyłącznie ze źródeł centralnego ogrzewania na paliwa stałe. Stanowią one 56,53 proc. budynków jednorodzinnych uwzględnionych w tym zestawieniu.
W bazie CEEB odnotowano 3 558 226 źródeł wykorzystujących węgiel i paliwa węglopochodne. Wśród paliw deklarowanych dla źródeł na paliwa stałe węgiel ma największy udział - 55,95 proc. Dla porównania drewno kawałkowe odpowiada za 37,02 proc., a pellet drzewny za 6,22 proc.
Dane pokazują również, jak duża część urządzeń grzewczych jest przestarzała. Wśród kotłów na paliwa stałe ponad 2,08 miliona, czyli 50,8 proc. stanowią urządzenia poniżej klasy 3. lub takie, dla których nie ma informacji o klasie. Kolejne 20,04 proc. to kotły klasy 3. Tymczasem urządzenia spełniające wymagania Ekoprojekt stanowią niespełna 2 proc. ujętych w tym zestawieniu kotłów.
Tona węgla kosztuje około 1,5 tys. zł. Na zimę potrzeba kilku ton
Ceny węgla zależą od jego rodzaju, kaloryczności, miejsca zakupu i kosztu transportu. Badanie rynku przeprowadzone na początku września 2026 przez Polski Alarm Smogowy wykazało, że tona węgla typu orzech kosztuje w składach przeciętnie około 1488 zł, a granulatu węglowego około 1500 zł.
W sprzedaży detalicznej węgiel workowy kosztuje najczęściej około 1500-1750 zł za tonę. Bezpośrednio w PGG najtańsze oferty zaczynają od ok. 1150 zł za tonę, ale do ceny opału trzeba doliczyć transport.
Przy cenie około 1500 zł za tonę zakup 3 ton oznacza wydatek rzędu 4,5 tys. zł. 4 ton - 6 tys. zł, a 5 - 7,5 tys. zł. Dla dobrze do ocieplonego domu wielkości około 100 m² ze sprawnym kotłem może wystarczyć około 1,3-2 ton węgla. Stary, nieocieplony dom może potrzebować 4-5 ton, a czasem więcej.
Dane pokazują, że węgiel nadal jest ważnym źródłem ogrzewania polskich domów. Dla wielu gospodarstw koszty ogrzewania pozostają więc bardzo poważnym obciążeniem. Szczególnie trudna może być sytuacja osób o niskich dochodach mieszkających w starszych i słabo ocieplonych domach. Nic dziwnego, że przed kolejnym sezonem grzewczym wraca pytanie o możliwość uzyskania dopłaty do zakupu węgla.
Było 3000 zł na węgiel. Czy dodatek węglowy wróci w 2026?
Właściciele pieców węglowych mogą pamiętać rozwiązanie wprowadzone w czasie kryzysu energetycznego w 2022 roku. Dodatek węglowy wynosił jednorazowo 3000 zł na gospodarstwo domowe. Był przeznaczony dla gospodarstw, których głównym źródłem ogrzewania był m.in. kocioł na paliwo stałe, kominek, koza czy piec kaflowy zasilany węglem. Ne obowiązywało kryterium dochodowe. Warunkiem było zgłoszenie źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
Niestety, w 2026 roku, analogiczny powszechny dodatek węglowy nie obowiązuje. Wnioski o dodatek węglowy można było składać wyłącznie do 30 listopada 2022 roku.
Poniżej przegląd na jakie formy pomocy można liczyć w 2026 roku.
Można dostać pieniądze na zakup opału z pomocy społecznej
Dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej istnieje inna możliwość. Jednorazowy zasiłek celowy z pomocy społecznej, który może zostać przeznaczony właśnie na zakup opału. Obowiązuje tu jednak kryterium dochodowe, które wynosi 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej oraz 823 zł na osobę w rodzinie.
W wyjątkowych sytuacjach, nawet jeśli dochód przekracza powyższe limity, możliwe jest przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Przyznawany jest on przede wszystkim w sytuacjach nagłych i trudnych do przewidzenia np. pożar, powódź, wichury lub inne klęski żywiołowe, nagła ciężka choroba wymagająca kosztownego leczenia, itp. Ustawa nie podaje zamkniętego katalogu takich sytuacji. Najczęściej chodzi o zdarzenia, które powodują, że rodzina nie jest w stanie samodzielnie pokryć podstawowych wydatków. Pomoc można otrzymać również na opał.
Zasiłek celowy nie ma sztywno określonej kwoty, ponieważ jego wysokość zależy od sytuacji każdego wnioskodawcy. Decyzję podejmuje ośrodek pomocy społecznej MOPS, biorąc pod uwagę:
- dochody gospodarstwa domowego – im niższe, tym większa szansa na wyższe świadczenie.
- rodzaj potrzeb – na co dokładnie mają zostać przeznaczone środki np. żywność, leki, opał, remont.
- możliwość pokrycia wydatków z innych źródeł – np. z innych świadczeń socjalnych.
Jednak, zgodnie z przepisami wartość specjalnego zasiłku celowego nie może przekroczyć kryterium dochodowego osoby lub rodziny. Dlatego nie może przekroczyć 1010 zł dla osoby samotnej i 823 zł na osobę w rodzinie np. 3292 zł dla 4-osobowej rodziny.
Wniosek o zasiłek celowy składa się w ośrodku pomocy społecznej (MOPS).
336,16 zł miesięcznie na energię cieplną, głównie dla emerytów
Innym świadczeniem jest ryczałt energetyczny. Od 1 marca 2026 roku wynosi on 336,16 zł miesięcznie. Nie jest to jednak powszechna dopłata dla osób ogrzewających dom węglem. To świadczenie pieniężne wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które przysługuje określonym grupom społecznym. Dodatek ma pokryć wydatki gospodarstw domowych związane nie tylko z energią cieplną, ale też elektryczną czy gazową.
O ryczałt energetyczny mogą się ubiegać:
- osoby posiadające status kombatanta,
- ofiary represji wojennych lub okresu powojennego,
- żołnierze przymusowo zatrudniani w kopalniach, kamieniołomach, batalionach budowlanych lub przy wydobyciu rud uranu,
- wdowy i wdowcy po osobach uprawnionych – jeśli sami pobierają emeryturę lub rentę.
Ryczałt nie jest opodatkowany i nie zależy od dochodów, dlatego mogą z niego korzystać zarówno osoby o niskich, jak i wyższych przychodach.
Aby dostać ryczałt energetyczny, należy złożyć wniosek w dowolnej placówce ZUS lub przesłać go pocztą. Wymagany jest formularz ZUS-ERK.
Zamiast dopłacać do węgla, państwo dopłaca do modernizacji domu
Obecnie programy wsparcia pokazują, że państwo koncentruje się przede wszystkim na zmniejszeniu zapotrzebowania domów na energię i wymiany nieefektywnych źródeł ciepła, a nie na powszechnym dopłacanie do zakupu paliwa. Właściciele domów mogą korzystać przede wszystkim z programu Czyste Powietrze, które wspiera termomodernizację i wymianę starych źródeł ciepła. Funkcjonuje również ulga termomodernizacyjna, pozwalająca odliczyć część poniesionych wydatków od podstawy opodatkowania. Dla gospodarstw dotkniętych ubóstwem energetycznym przewidziano też program Stop Smog realizowany we współpracy z samorządami.
Kierunek jest wyraźny. W lipcu 2026 rząd dodatkowo zwiększył wsparcie na wybrane prace termomodernizacyjne w programie Czyste Powietrze. Na razie nic nie wskazuje na powrót dopłat do węgla.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu