Świadczenia z pomocy społecznej: NSA orzeknie, czy tylko alimenty odlicza się od dochodu

Przepis, który jest sprzecznie interpretowany przez wojewódzkie sądy administracyjne, to art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.). Zgodnie z nim za dochód wliczany do kryterium dochodowego przy staraniu się o świadczenia z pomocy społecznej uznawana jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (a w przypadku utraty dochodu – z miesiąca, w którym wniosek jest składany), bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszona o kwotę alimentów świadczoną na rzecz innych osób. Prokurator generalny wskazuje, że wspomniany przepis nie precyzuje, czy chodzi o alimenty bieżące, czy zaległe, uiszczane w sposób dobrowolny, czy też w drodze postępowania egzekucyjnego. Nie jest też jasne, czy należności powstałe na skutek wypłacenia osobie uprawnionej do alimentów świadczeń z FA podlegają odliczeniu od przychodu.

W efekcie w orzecznictwie sądów utrwaliły się dwa przeciwstawne stanowiska odnośnie do stosowania tego artykułu. Według pierwszego z nich kwoty potrącone w prowadzonym względem dłużnika postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaległości wobec FA mają charakter alimentów świadczonych na rzecz innych osób w rozumieniu tego przepisu i można je odjąć od dochodu. W wyrokach podzielających ten pogląd WSA podkreślają, że FA stanowi pośredni tryb wypłaty alimentów osobie uprawnionej w przypadku ich bezskutecznej egzekucji. W ich ocenie z art. 8 ust. 3 pkt 3 nie wynika, że pomniejszenie przychodu następuje wyłącznie o alimenty świadczone w sposób dobrowolny i bieżący bezpośrednio wierzycielowi. W konsekwencji także te zaległe i podlegające ściągnięciu na drodze egzekucji mogą być odliczone od dochodu.