Tytuł do ubezpieczeń. ZUS musi weryfikować aktualną sytuację

W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wypowiadano się w kwestii ustalenia istnienia stosunku pracy. W jednym z najnowszych orzeczeń Sąd Najwyższy (tj. wyrok z 26 marca 2024 r.; sygn. akt III USK 442/22) podał, że dla objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta, lecz to, czy strony umowy pozostawały w stosunku pracy. O tym, czy strony istotnie w takim stosunku pozostawały i czy stosunek ten stanowi tytuł do ubezpieczeń społecznych, nie decyduje natomiast samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczeń społecznych i opłacenie składek czy wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy wynikających z art. 22 par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.). Tak więc do ustalenia, czy doszło do powstania pomiędzy stronami stosunku pracy, nie wystarczy spełnienie warunków formalnych zatrudnienia (np. zawarcie umowy o pracę, podpisywanie list obecności, potwierdzenie wypłaty wynagrodzenia, zgłoszenie do ubezpieczenia), konieczne jest także ustalenie, że strony miały zamiar wykonywać obowiązki stron stosunku pracy i to czyniły.