Czy można żądać od pracodawcy odszkodowania za wypadek przy pracy

Płacenie składek na ubezpieczenia wypadkowe należy do obowiązków pracodawcy jako podmiotu ponoszącego ryzyko prowadzenia zakładu pracy. Składki na ubezpieczenia wypadkowe zasilają fundusz wypadkowy, z którego wypłacane są świadczenia określone w ustawie wypadkowej, w tym jednorazowe odszkodowanie czy renta z tytułu niezdolności do pracy. W razie zaistnienia wypadku przy pracy może się okazać, że świadczenia, które pracownik otrzymał na podstawie ustawy wypadkowej od ZUS, nie pokrywają poniesionej przez pracownika szkody. W tym przypadku pracownik może żądać od pracodawcy odszkodowania uzupełniającego, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Na taką możliwość wskazuje orzecznictwo Sądu Najwyższego (np. wyrok SN z 29 lipca 1998 r. II UKN 155/98). Pracodawca będzie przy tym odpowiadał za powstałą szkodę o tyle, o ile pracownik udowodni istnienie przesłanek tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar dowodu spoczywa bowiem na pracowniku. Pracownik musi zatem udowodnić istnienie szkody, związek przyczynowy pomiędzy powstaniem szkody a zdarzeniem stanowiącym wypadek przy pracy oraz - z reguły - winę pracodawcy. W przypadku wypadków przy pracy zawinionym działaniem lub zaniechaniem pracodawcy jest najczęściej naruszenie przepisów bhp. W określonych przypadkach odpowiedzialność pracodawcy może opierać się na zasadzie ryzyka, która charakteryzuje się uniezależnieniem odpowiedzialności od winy sprawcy.

W każdym wypadku odszkodowanie, jakiego może domagać się pracownik od pracodawcy na podstawie kodeksu cywilnego, ma charakter uzupełniający. Oznacza to, że pracownik może wystąpić z takim żądaniem dopiero po uzyskaniu świadczeń przysługujących na podstawie ustawy wypadkowej.